قالب وبلاگ


هفت رنگ 2025
 
Authors
Links

ظرر چیپس وپوفک ونوشابه
پفک از پودر ذرت تهیه می شود. برای تهیه پفک، پودر ذرت پرس شده و در حرارت بسیار بالا قرار می گیرد تا به صورت حجیم در آید. روغن موجود در پفک در چنین حرارتی می سوزد و تولید پراکسید می کند که در حرارت و نور، میزان آن زیادتر می شود و خوردن آن سلامت کودک را به خطر می اندازد.
میزان بالای نمک پفک و شوری آن موجب می شود که ذائقه اطفال به شوری عادت کند. استفاده از

 

ی شور، شانس ابتلا به بیماری افزایش فشار خون را بالا می برد و فشار خون بالا در دوران بزرگسالی زمینه ساز بیماریهای قلبی ،عروقی و سکته های مغزی و قلبی می شود. پفک 9 برابر حجم خود آب جذب می کند. به عنوان مثال وقتی که دانش آموز از مدرسه تعطیل می شود، احساس گرسنگی بر او غالب است و ممکن است در راه منزل یک بسته پفک بخورد، خوردن پفک به دلیل شوری موجب احساس تشنگی می شود و هنگامی که فرد آب می خورد، یک سیری کاذب در وی ایجاد می گردد دراین صورت کودک از غذای سفره محروم می شود و در نتیجه دچار کمبودهای تغذیه ای خواهد شد.

از مصرف چیپس هم به دلیل شوری زیاد به طور دایم و بی رویه باید خودداری کرد و در صورت مصرف گاه به گاه از انواعی که مارک معتبر، بسته بندی بهداشتی و پروانه ساخت وزارت بهداشت دارند، استفاده شود. چیپسهایی که به صورت فله و بسته بندی به فروش می رسند، به روش بهداشتی تهیه نمی شوند و از روغنی که در درجه حرارت بالا برای تهیه چیپس به کار می رود، چندین بار استفاده می شود. در اثر این کار روغن می سوزد و موادی تولید می کند که سرطانزا هستند. برخی از انواع چیپسها هم مانند پفک، شور و حاوی مقادیر زیاد نمک هستند و ذائقه فرد را به مصرف

 

ی شور که زمینه ساز ابتلا به بیماری فشار خون و بیماریهای قلبی ،عروقی هستند، عادت می دهند. چیپس هم موجب سیری می شود و چون تمام مواد مغذی کودک را برای رشد ندارد، مصرف مداوم آن قبل از غذا موجب محروم شدن طفل از

 

ی اصلی و غذای سفره و به دنبال آن کمبودهای تغذیه ای وی می شود.

نوشابه های گازدار نیز حاوی مقادیر زیادی قند هستند و مصرف مداوم آنها می تواند به بروز چاقی منجر شود. نوشابه، به دلیل میزان فسفات بالا، جذب کلسیم مواد غذایی را مختل می سازد؛ بنابراین مصرف نوشابه های گازدار همراه با غذا مانع از جذب کلسیم غذا شده و به تدریج موجب کمبود کلسیم بدن می شود که در بزرگسالی به پوکی استخوان منجر خواهد شد.

مواد افزودنی و نگهدارنده نوشابه ها در برخی کودکان، موجب بروز آلرژی و انواع حساسیت می شود. به جای نوشابه، می توان از نوشیدنیهای سالم مثل آب میوه ها، شیر، دوغ کم نمک و انواع شربتهای خانگی کم شیرینی استفاده کرد. این نوشیدنیها حاوی مواد مغذی مثل انواع ویتامینها و املاح به ویژه کلسیم هستند و حتی اگر هر روز مصرف شوند، ضرری ندارند.


موضوعات مرتبط: دانستنیها، بدن انسان، بیماری ها
برچسب‌ها: ظرر چیپس وپوفک, ظرر نوشابه, ظرر پوفک, ظرر چیپس وفوفک ونوشابه, ظرر چیپس
[ یکشنبه بیست و ششم مرداد 1393 ] [ 18:12 ] [ amir ]
در حالیکه روغن پالم با افزایش کلسترول بد خون LDL و در نهایت سکته های قلبی ارتباط دارد، رئیس انستیتو تحقیقات تغذیه ای و صنایع غذایی کشور از استفاده روغن پالم در شیرهای پرچرب خبر داد.

به گزارش ایرنا، «مجید حاجی فرجی» روز شنبه در همایش تغذیه سالم افزود: در شیرهای پرچرب، چربی شیر را می گیرند و به جای آن روغن پالم می زنند و آن را به جای شیرپرچرب به فروش می رسانند.

وی ادامه داد: 20 درصد جامعه زیر خط مصرف تغذیه سالم هستند ؛ 45 درصد زیاد مصرف دارند و این به معنای آن نیست که این 45 درصد مشکلی ندارند، شکم آنان سیر است اما سلول ها گرسنه هستند.

رئیس انستیتو تحقیقات تغذیه ای و صنایع غذایی کشور گفت: 55 درصد جمعیت کشور اضافه وزن و در عین حال مشکلات کمبود ریزمغذی ها را دارند ؛ از آغاز بحث غنی سازی آرد با آهن شش سال می گذرد و تازه از ابتدای امسال بعد از سی سال از نوشتن سیاست های تغذیه ای کشور باز به ما گفته می شود که در دولت جدید باید چکار کنیم.

حاجی فرجی افزود: سیاست های تغذیه ای در شورای امنیت غذایی مطرح شده است ؛ مسوولان جدید نباید در زمینه تغذیه فقط به دنبال توجیه خود باشند؛ به طور مثال از 9 ماه پیش تاکنون روی نان کار کرده ایم و می شد در این زمان حل این مشکل (غنی سازی نان) آغاز شود اما نشد.

وی در ادامه از تبلیغات مواد غذایی مضر در رسانه ها انتقاد و از آن به عنوان «تبلیغات زننده» یاد کرد و گفت: طبق قانون اساسی اینگونه تبلیغات ممنوع است اما کسی جلوی آن را نمی گیرد.

رئیس انستیتو تحقیقات تغذیه ای و صنایع غذایی کشور ادامه داد: بسیاری از کارخانه ها تولیدات غذایی خود را قطع کرده و به تجارت رو آورده اند؛ آنها خوراکی هایی را وارد کشور می کنند که به جز ضرر ، حاصلی ندارد.

حاجی فرجی تصریح کرد: جهاد کشاورزی آمارهایی از آلودگی های نیترات و افزودنی های سرطان زا به خوراکی ها می دهد که نمی توانیم اینجا ارائه دهیم.

وی گفت: ارزیابی وضعیت تغذیه ای گروه های اجتماعی بیش از یک سال است که به دلیل کمبود بودجه به تاخیر افتاده است.

رئیس انستیتو تحقیقات تغذیه ای و صنایع غذایی کشور خاطر نشان کرد: 80 درصد مردم به درجات مختلفی به کمبود ویتامین D مبتلا هستند که این درصد در کودکان دبستانی به 89 درصد رسیده است.

حاجی فرجی گفت: غنی سازی محصولات با ویتامین D از سال 86آغاز شده که با مشکلاتی همراه بود اما قابل اجرا است؛ هنوز در تامین اسیدفولیک و آهن مورد نیاز مردم نتوانسته ایم کاری کنیم؛ این مشکل مختص ایران نیست بلکه در انگلیس هم وجود دارد.

وی با اشاره به مشکل وجود نمک و جوش شیرین در نان ها افزود: 30 درصد کلسیم و 50 درصد انرژی مورد نیاز ما از نان و کربوهیدرات ها تامین می شود؛ کم درآمدها بیشتر نان مصرف می کنند؛ نه تنها نتوانسته ایم نان مغذی ارائه دهیم بلکه کیفیت آن را پایین آورده ایم.

رئیس انستیتو تحقیقات تغذیه ای و صنایع غذایی کشور تاکید کرد: دیگر نمی توانیم با روش سنتی نان در اختیار مردم قرار دهیم و نان ها باید غنی سازی شوند.

حاجی فرجی، تدوین سند امنیت غذایی، تدوین جدول ترکیبات مواد غذایی ایران، بررسی تاثیر هدفمندی یارانه ها بر تغذیه و راه اندازی مجتمع آزمایشگاهی تغذیه را از جمله برنامه ها برای بهبود تغذیه مردم عنوان کرد.


موضوعات مرتبط: بدن انسان، بیماری ها
برچسب‌ها: روغن پالم, ظررروغن پالم, پالم, پالم چیست, روغن پالم چیست
[ یکشنبه بیست و ششم مرداد 1393 ] [ 18:2 ] [ amir ]
آنتی بیوتیک به مواد شیمیایی میگویند که در درمان بیماری های عفونی بکار برده میشوند. آنتی بیوتیک مانع از رشد میکروب ها شده و یا آنها را میکشد. هر آنتی بیوتیک بر روی یک یا تعداد خاصی از میکروب ها اثر میکند. بعضی از این مواد از موجودات زنده مانند قارچ ها گرفته شده و بعضی دیگر بصورت مصنوعی ساخته میشوند. آنتی بیوتیک از دو کلمه آنتی Anti به معنی "ضد" و بیوزیس Biosis به معنای زندگی تشکیل شده است. اولین آنتی بیوتیک که بطور وسیعی در درمان بیماری های عفونی بکار رفت پنی سیلین بود.
موضوعات مرتبط: بدن انسان، بیماری ها
[ سه شنبه دوازدهم فروردین 1393 ] [ 14:54 ] [ amir ]

عوامل مشترک سردردها
یک چیزی در زندگی محیط نامطلوبی به وجود می‌آورد که سبب سردرد می‌شود. برای نمونه، خیلی از مردم با سردردهای ناشی از سرما خوردگی، دیر خوابیدن و مصرف نوشابه‌های الکلی آشنا هستند. دیگر عوامل آن مشکلات سینوسی، تنش ماهیچه، درد چشم،استرس یک ویروس،آلرژی ها، عادات بد غذایی، آسیب ماهیچه‌ای در گردن و کمر، و فشار به فک‌ها می‌باشند. بعضی از خانم‌ها شاید سردرد ناشی از ناتوازنی هورمونی را تجربه کرده باشند.
 
فاکتور غذا
آنچه که به طور مرتب می‌خوریم روی جریان مفید انرژی و خون به سوی مغز اثر می‌گذارد و از سردرد جلوگیری می‌کند. در وعده‌های غذایی کم بخورید اما از همه گروه غذایی استفاده کنید و از مواد افزودنی، ادویه‌ها و ترکیبات مصنوعی مصرف نکنید.
 
برای رفع سردرد، بیشتر مواد و خوراکی‌های زیر را بخورید
همه لوبیاها، غذاهای سرشار از فیبر، سبزیجات سبز برگ، جعفری، گل داوودی،نعناع-چای سبز-پیاز زنجبیل، جونیمکوب هویچ بادام و گندم سیاه.
 
از موارد زیر اجتناب کنید
نوشیدنی‌های الکلی،شکلات - MSG (مونوسدیم گلوتامات)، نیترات‌ها، سولفیت‌ها، شکر، نمک، کافئین، چربی و غذاهای سرخ شده.
درست است که کافئین روی رگ‌های خونی اثر می‌گذارد و سردرد میگرنی را برطرف می‌کند اما مصرف بیش از حد آن فرد را معتاد به آن می‌کند به این معنی که اگر مصرف نکند دچار سردرد شدیدی می‌شود. هرگز غذا را دیر وقت یا در حال استرس و راه رفتن نخورید. از خوردن غذاهای پر چاشنی و پر نشاسته پرهیز کنید.
 
درمان‌هایی برای رفع سردرد
در زیر بعضی از این درمان‌ها و پیشنهادات برای رهایی و مقابله با سردرد وجود دارد.
* نوشیدنی آب هویج. هر 4 ساعت 1 بار یک لیوان آب هویج تازه بنوشید تا سردرد شما برطرف شود. * موقع سردرد کمپرس زیر را تهیه کنید. 5 قطره روغن گلنار را در یک فنجان آب گرم بریزید. حوله را درون آب برده و آب اضافی را بچکانید. سپس روی پیشانی قرار دهید.
* این چای گیاهی را بنوشید. 2 قاشق غذا خوری گل داوودی، دانه‌های پرک هندی و نعناع را در 4 فنجان آب بریزید و 15 دقیقه بجوشانید. از این چای روزی 3 مرتبه بنوشید. این داروهای گیاهی سینوس‌ها را صاف می‌کنند و فشار به سر را کاهش می‌دهند. سوسنبر، بابونه، گالتری و گل ساعتی از دیگر داروهای گیاهی مفید برای سردرد هستند.
* به طور مرتب گردن و ماهیچه‌های پشت را بکشید و موقع کار به طرز نشستن و قرار دادن سر خود دقت کنید.
* با پیاده روی آرام از سردرد جلوگیری کنید. پیاده روی در هوای تازه جریان خون و اکسیژن به سوی مغز را تحریک می‌کند. پس زمانی که احساس سردرد می‌کنید 10 دقیقه قدم بزنید و به طور عمیق نفس بکشید.
* سردردها عموما با تکنیک بدون استرس و راحت‌سازی بدن همچون مدیتیشن و تای چی (ورزشی چینی شبیه یوگا)، برطرف می‌شوند. این ورزش‌ها را روزانه انجام دهید. اما توجه داشته باشید که موقع سردرد ورزش نکنید، چون که وضع را بدتر می‌کنید.
* و اگر سردردهای شدید با موارد بالا و داروهای گیاهی برطرف نشد یا در بین شب از سردرد بیدار می‌شوید حتما با پزشک خود در میان بگذارید.
 
امیدواریم این مقاله در جلوگیری از سردرد‌های احتمالی به شما کمک کند.


موضوعات مرتبط: بدن انسان، بیماری ها
برچسب‌ها: راه های رفع سردرد, سردرد, درمان سردرد
[ سه شنبه دوازدهم فروردین 1393 ] [ 14:48 ] [ amir ]

در اینجا نخست به چند شیوه نامه رایج و توصیه شده توسط پزشکان برای سرماخوردگی پرداخته و آنگاه روش های کاربرد چند گیاه دارویی و پاره ای از سبزی ها را با این نیت معرفی می کنیم:

ـ استراحت کردن و آشامیدن فراوان مایعات مخصوصا به صورت گرم، مانند چای و شیر، سبب می گردد که بیماری سرماخوردگی هر چه زودتر بهبود یابد.

ـ شستشوی پیاپی مجاری بینی و انتهای حلق با سرم نمکی و یا گرم محلول آب و نمک در طول مدت روز، در زمره دستورات دیگری است که پیوسته از سوی پزشکان یادآوری می شود. نمک، خاصیت ضد عفونی کنندگی داشته و از گسترش عفونت های دارای ریشه باکتریایی جلوگیری می کند.

ـ مهار دمای بدن هر چند ساعت یک بار، در حین این مرض به ویژه مراحل آغازین آن ضرورت دارد. همان گونه که آگاهید، درجه حرارت طبیعی بدن انسان 37 درجه سانتی گراد است؛ در نتیجه دمای بدن، هر چه از این مقدار فزون تر گردد، تب شمرده می شود. همین که میزان اضافی از دمای بدن را بر روی درجه ملاحظه کردید، سعی کنید آن را پایین آورده و در واقع به حال طبیعی درآورید و از دست زدن به کارهایی که این دما را می افزاید، خودداری ورزید. مثلاً پوشیدن پوشاک گرم توسط بیمار، انداختن چند لحاف و پتو بر روی وی و استراحت در نزدیکی منبع گرمازایی متمرکز چون شومینه و بخاری همگی از جمله عوامل فزاینده دمای بدن هستند و هنگامی که دمای بدن به 40 درجه و یا بیشتر برسد، در افراد مخصوصا کودکان بس خطرناک بوده و امکان دارد تشنج آفرین شود. از همین رو، در صورت بروز تب زیاد، همزمان با مراجعه به پزشک و انجام توصیه هایش، جامه اضافی مریض را از تن در آورده و سعی کنید درجه حرارت بدن وی را به شیوه های میسر، مانند خیس کردن حوله و یا اسفنج در آب خنک و یا محلول آب و الکل و تماس با بخش هایی از بدن مریض همانند پیشانی و یا شستشوی پای بیمار در یکی از مایعات مزبور، بکاهید. در تحت پاره ای شرایط، حتی نیاز به لخت کردن بیمار خاصه بچه ها (البته در هوای مناسب اتاق از نظر دما) وجود دارد. وانگهی، آشامیدن مایعات گوناگون مشتمل بر آب، آب میوه، چای و دفع پی در پی ادرار در کاستن از دمای بدن وی اثر دارد.

ـ چون منابع گرمازا مخصوصا از نوع متمرکز از قبیل شومینه و بخاری، هوا را خشک می کنند، همیشه رطوبت ضروری در محیط را با نهادن کاسه و یا کتری پر آب بر روی اجاق گاز و یا بخاری و در صورت وجود بیمار در خانه با افزودن اندکی محلول اکالیپتوس در آن تأمین کرده و یا اگر دستگاه بخور دارید، از آن برای مرطوب ساختن هوای فضای خانه مخصوصا اتاق بیمار استفاده کنید. اما برای اینکه بخارات و هوای گرم، فزون تر و مستقیما از مجاری تنفسی وارد بدن بیمار شود، بهتر این است که با انداختن حوله ای بر روی سرش و نیز ظرف جوشان محتوی آب و یا آمیخته ای از مواد گوناگون در آب و تنفس عمیق تا هر چند دقیقه که می تواند، این بخارات را به دستگاه تنفسی خویش وارد کند.

بی تردید پاره ای گیاهان نیز هستند که دارای خواص دارویی بوده و خوردن و همین طور بخور دادن آنها برای بهبودی امراض مختلف، اثر چشمگیری دارند. در زیر چند گونه از این گیاهان و دستور استفاده شان را یادآور می شویم:

1ـ بخور مخلوط قدری کاه و تخم گشنیز در آب، برای سرماخوردگی و ناراحتی های سینوسی و خروج ترشحات حاصل از آن خیلی سودمند است. برای این منظور دود ناشی از تخم گشنیز، به روش درست کردن اسپند را هم توصیه می کنند.

2ـ آویشن و گل بنفشه را به طور مساوی در هم آمیخته و با مقدار مناسبی آب بجوشانید. بخارات ناشی از مواد در حال جوش مزبور را بخور داده و باقی مانده را بعد از صاف کردن بنوشید.

3ـ قدری ریحان و پونه خشک را به میزان یکسان مخلوط کرده، داخل کاسه ای پر از آب ریخته و در حالت جوشان بر روی اجاق گاز، بخور دهید. (بهتر است از ریحان بنفش استفاده کنید).

4ـ بخور بخارات حاصل از جوشیدن مخلوط مساوی پرِ سیاوشیان، آویشن و ریحان در آب هم برای رفع سرماخوردگی بسیار مفید است. البته جوشانده این مخلوط را نیز به شکل خوراکی می توان مصرف کرد.

یادآوری: بخور تمام آمیزه های مذکور را به شکل یادشده با حوله انجام داده و بعد از پایان بخور تا خشک شدن کامل رطوبت و عرق موجود در سر و صورت تان و نیز از کف رفتن دمای ناشی از بخارات، حوله را از سر و صورت تان کنار نزنید تا بدن، دمای حاصل از آن را اندک اندک از دست ندهد.

نکته: برای دم کشیدن هر چه بیشتر و تندتر مواد فوق، بهتر است آنها را داخل ظرف در داری مثل قوری بریزید و بعد از حرارت دادن به مدت 7 تا 8 دقیقه مطابق دستور بخور داده و یا از بقیه جوشانده آنها به صورت خوراکی استفاده کنید.

5 ـ به منظور کاستن از سرفه و گلودرد و نیز در بعضی مواقع جهت پیشگیری از گسترش سرماخوردگی با منشأ سرما، روزانه چند دفعه محلول یک لیوان آب جوشیده داغ و یک قاشق غذاخوری سرپُر عسل و چند قطره لیموترش را با هم در آمیخته و بنوشید.

6ـ برای از بین رفتن خارش گلو، مکیدن چند دانه میخک بسیار سودمند است.

7ـ بخور آب و روغن میوه کاج هم در زمره بخورهای خیلی مفید برای سرماخوردگی است.

8ـ سیر، گذشته از خواص متعدد دارویی، به جهت دارا بودن آلیسین در آن، از خاصیت ضد ویروسی هم برخوردار است. از همین روی، پیوسته توصیه می شود در وعده های غذایی خویش چه در هنگام تندرستی و چه به ویژه در موقع سرماخوردگی از سیر استفاده کنید اما اشکال در اینجاست که بوی ناخوشایند حاصل از آن باعث شده است بسیاری از مردم در غذاهای روزانه خود از خوردن سیر، روی بگردانند. بی شک امروزه قرص هایی هم تحت عنوان قرص های سیر با حفظ خواص دارویی آن تولید شده که خوردن شان بهتر از نخوردن سیر است.

نکته: گفته می شود که خوردن یک قاشق غذاخوری عسل و یا یک عدد سیب خوراکی بعد از صرف خوراک حاوی سیر، از بوی بد آن می کاهد.

9ـ شما می توانید یک حبه سیر را در آب به صورت نیم پز در آورده و پس از رنده یا له کردن آن در لیوانی شیر، به صورت خوراکی مصرف کرده و یا گلوی خویش را با آن شستشو دهید. مصرف سیر برای عفونت های ریه ای با منشأ سرماخوردگی هم مؤثر است.

10ـ شلغم هم در ردیف سبزی هایی است که خوردنش پیوسته در روزهای سرماخوردگی توصیه می شود. متداول ترین شیوه مصرف شلغم، به صورت پخته با نمک یا شکر و یا استفاده از آن در آش و یا سوپ های ساده خاص سرماخوردگی است اما بسیاری از افراد مخصوصا بچه ها به علت دوست نداشتن طعم پخته این ریشه غده ای، از مصرف آن صرف نظر می کنند، در حالی که به دو شیوه دیگر هم می شود از خواص شلغم بهره برد:

الف ـ شلغم را پوست کنده و به صورت خام بر روی سالاد فصل رنده کرده و میل کنید.

ب ـ بعد از شستن شلغم، بدون پوست کندن، بخش فوقانی اش را با چاقو به شکل افقی برش بزنید، کمی از داخل آن را توسط قاشق مرباخوری گود کرده و فضای خالی را با یک قاشق مرباخوری شکر پر کنید. آنگاه قسمت بریده شده را مانند در بر روی شلغم حاوی شکر قرار دهید.

این کار را با چند شلغم انجام دهید. سپس درون کاسه ای کنار هم چیده و یک شب تا صبح در یخچال بگذارید. بعد از طی این مدت موقعی که درِ هر کدام از شلغم ها را باز کنید، با کاسه ای پر از محلول آب شلغم و شکر روبه رو می شوید. این عمل را تا دو بار برای هر شلغم هم می توانید انجام دهید. شربت حاصل را درون لیوانی ریخته و میل کنید. این شربت برای بچه هایی که خوردن شلغم خام برایشان امکان ناپذیر بوده و از طعم شلغم پخته هم خوش شان نمی آید، بسیار مناسب است. می توانید مانند دارو، روزی چند مرتبه از این شربت به آنان بخورانید.

دانستنی های فزون تر در باره مواد

غذایی و گیاهی مؤثر در رفع سرماخوردگی

1ـ ویتامین «ث»: مصرف متعادل آن در از بین بردن سرماخوردگی و در درمان حالت هایی از آن همچون زکام های ناشی از حساسیت (آلرژی) مانند تب تابستانه مفید است. منابع ویتامین یادشده عبارتند از: انواع مرکبات (مخصوصا پرتقال و لیموشیرین)، کلم، گوجه فرنگی، جعفری، توت فرنگی و فلفل سبز.

معمولاً استفاده از آب پرتقال و مرکبات از ابتلا به سرماخوردگی به نحو چشمگیری پیشگیری می کند. اما در حین بروز سرماخوردگی توأم با حالات سرفه و گرفتگی گلو توصیه می شود از خوردن مرکباتی نظیر نارنگی و پرتقال به علت اینکه مخاط را تحریک و نشانه ها را تشدید می کند، خودداری شود و در عوض از منابع بسیار غنی ویتامین «ث» یعنی لیموشیرین که تا حدود 60 میلی گرم ویتامین «ث» دارد و سرماخوردگی، تب و گرفتگی گلو را برطرف می سازد، پیاپی در طول روز مصرف شود.

2ـ ویتامین «آ»: میان سرماخوردگی و مصرف این ویتامین، هیچ رابطه ای وجود ندارد ولی کسانی که در غذایشان مقدار بیشتری ویتامین «آ» باشد، دوران سرماخوردگی کوتاه تری دارند. مواد غذایی و گیاهی ویتامین «آ» عبارتند از: اسفناج، هویج خرد شده، گل کلم، بامیه، نخودفرنگی، زردآلو، انبه، هندوانه، هلو، طالبی، زرده تخم مرغ و جگر، حاوی ویتامین «آ» هستند. ویتامین «آ» موجود در هویج رنده شده بیش از هویج تکه تکه شده در بدن مصرف می شود.

سیر: یک پادزیست (آنتی بیوتیک) طبیعی حاوی ویتامین های «آ»، «ب» و «ث» و مواد معدنی سلنیوم و ژرمانیوم می باشد. در این ماده، ترکیبی به نام آلینین وجود دارد که قادر به نابود کردن 23 نوع باکتری است. ولی مصرف آن در افرادی که از داروهای ضد انعقاد و آسپرین استفاده می کنند، باید با رایزنی پزشک صورت گیرد.

عسل: همراه با موم در سینوزیت، زکام و بیماری های تنفسی مؤثر است. پیشینیان هم به خواص درمانی عسل در درمان امراض ریوی پی برده بودند به طوری که بقراط هم استفاده از شربت عسل را برای از میان بردن سرفه و خلط سینه مفید می دانست.

شلغم: از دیرباز به عنوان یک پادزیست (آنتی بیوتیک) طبیعی زبانزد بوده است. شلغم سرشار از ویتامین «ث» است که اگر به صورت خام مصرف گردد (همراه با سالاد) بهره بردن از این ویتامین امکان پذیر است.

خواص پادزیستی (آنتی بیوتیکی) شلغم موقعی آشکار می گردد که به اندازه یک قاشق مرباخوری از وسط شلغم درآورده و با شکر یا نبات پر شود و سپس به پخت آن اقدام گردد، در این صورت شیره ای در میان آن جمع می شود که خواص پادزیستی دارد.

کلم: سبزی مفیدی است. مغز کلم، ماده ای مغذی است و برای رفع گلودرد، اثرات شفابخشی دارد و در عوارض ریوی مانند سرفه شدید، کارآمد است.

تره: از دیگر سبزی هایی است که در مداوای تمامی عفونت ها کارآمد است و مصرف آن به شکل خام در معالجه سرماخوردگی توصیه می شود.

مایعات: مصرف مایعات در دوران سرماخوردگی بسیار ضروری است. در اینجا به ذکر مواردی از آن می پردازیم:

الف ـ آب هندوانه از منابع مناسب ویتامینی به حساب می آید و هم در پایین آوردن تب و نیز در مداوای سرماخوردگی بدون تب، کارساز است. (مصرف زیاد آن به افرادی که به کم خونی دچار هستند، توصیه نمی شود).



موضوعات مرتبط: بدن انسان، بیماری ها
برچسب‌ها: رفع سرما خوردگی
[ سه شنبه دوازدهم فروردین 1393 ] [ 14:5 ] [ amir ]

توصیه های غذایی مفید برای افراد مبتلا به سل


پیشگیری و کنترل ضعف و کاهش وزن، تسریع بهبودی، تامین پروتئین کافی و جلوگیری از کم آبی (دهیدراتاسیون)از جمله اهداف رژیم درمانی در بیماری سل است.

رژیم غذایی در مرحله ی حاد بیماری(وقتی تب بالاست) باید حاوی مقادیر زیادی مایعات و به طور متناوب در طی 3-2 روزابتدایی تب باشد. حجم مایعات باید به اندازه ای باشد که مقدار آب از دست رفته طی تعریق را جبران کند و حجم کافی ادرار برای دفع مواد زاید را تأمین نماید. مصرف شیر ، آب میوه، انواع سوپ و آب برای این منظور مناسب است. در صورتی که تب بالا باشد، نیاز به انرژی تا 50 درصد افزایش می یابد. از طرف دیگر تأمین نیازهای انرژی در اوج تب مشکل است. به محض کنترل تب، رژیم غذایی غنی از انرژی با وعده های غذایی متناوب توصیه می شود.

دریافت پروتئین علاوه بر نیازهای روزانه باید تا 50 درصد افزایش یابد که این افزایش به خاطر از دست دادن پروتئین های بافتی در دوران تب است.

کربوهیدرات کافی به صورت گلوکز، ساکاروز و نشاسته باید در غذاهای روزانه گنجانده شود که البته گلوکز به دلیل آسانی جذب ارجحیت دارد. بیشتر غذاهای بیمار باید ترکیبی از غلات و حبوبات همراه با پروتئین حیوانی باشد. فرنی و پودینگ های مختلف برای این منظور مناسب به نظر می رسد.

دریافت پروتئین علاوه بر نیازهای روزانه باید تا 50 درصد افزایش یابد که این افزایش به خاطر از دست دادن پروتئین های بافتی در دوران تب است. پروتئین مصرفی مثل شیر و تخم مرغ باید با ارزش بیولوژیکی بالا و آسان هضم باشد. «تب» باعث افزایش نیاز به ویتامین a، ویتامینc ، کلسیم، فسفر، سدیم و b کمپلکس می شود. دریافت متعادل شیر، میوه ها، آب میوه و 2-1عدد تخم مرغ در روز می تواند تامین کننده افزایش نیاز باشد. به محض کاهش تب، غذای نرم به بیمار داده می شود که با توجه به نیاز و تحمل بیمار، غذا می تواند بافتی نرم یا طبیعی داشته باشد.

کلسیم جهت بهبود زخم های سل ضروری است. از جمله منابع حاوی کلسیم می توان به شیر و سبزیجات حاوی کلسیم مانند چغندر، شلغم و بروکلی اشاره نمود.

در ابتدا تناوب وعده های غذایی باید هر دو ساعت باشد که با بهبود بیماری هر 4 ساعت و به تدریج 4 وعده در روز توصیه می شود. در دوران تب باید مصرف کره، روغن نباتی و غذاهای سرخ شده را محدود کرد.

در مرحله ی تب مزمن و با پیشرفت بیماری سل، بیماران دچار کاهش اشتها، درد قفسه ی سینه، خستگی، عرق شبانه و سرفه می شوند. رژیم غذایی در این دوره باید سرشار از انرژی و پروتئین باشد. این رژیم غذایی، کاهش وزن متداول در تب مزمن را به حداقل می رساند. برای بهبود زخم های سل به کلسیم نیاز است. به این دلیل مصرف حداقل یک لیتر شیر در روز و انواع سبزی های محتوی کلسیم مانند چغندر، شلغم و بروکلی توصیه می شود.

مصرف غذاهای غنی از ویتامین a ، بتاکاروتن و ویتامین c در فرد مبتلا به سل ضروری است.

متابولیسم ویتامین a در این بیماری به طور منفی تحت تاثیر قرار می گیرد. به همین دلیل غذاهای غنی از ویتامین a و بتاکاروتن مانند: شیر، محصولات لبنی و گوشت ، تخم مرغ، هویج، گوجه فرنگی، انبه و سبزیجات برگ سبز باید در رژیم غذایی روزانه ی بیمار گنجانده شود.

سل بیماری عفونی است و باعث از دست رفتن اسید اسکوربیک (که برای بهبودی بیمار لازم است) می شود. به همین دلیل مصرف مقادیر اضافی میوه های سیتروزی مثل پرتقال ، لیموشیرین، لیموترش یا مکمل ویتامین c ضروری به نظر می رسد. در صورتی که بیمار به خونریزی مبتلا باشد، مصرف مکمل آهن لازم است.

سویا منبع خوب اسید لینولنیک محسوب می شود که این اسید باعث افزایش قدرت ایمنی بدن می گردد.

سویا یکی از مواد غذایی بسیار مفید برای بیماران مبتلا به سل محسوب می شود. برخلاف منابع پروتئینی گیاهی دیگر، پروتئین استخراج شده از لوبیای سویا از لحاظ بیولوژیکی به سفیده ی تخم مرغ که از لحاظ تغذیه ای استاندارد طلایی محسوب می شود نزدیک است. پروتئین سویا برای افزایش دریافت پروتئین و جلوگیری از تحلیل بافت عضلانی در بیماران مبتلا به بیماری های تحلیل برنده مانند سل مورد استفاده قرار می گیرد. همچنین سویا محتوی ترکیبات غیرقابل هضم و تخمیرپذیری به نام الیگوساکارید است. الیگوساکاریدهای موجود در سویا به تسریع رشد ارگانیسم های افزایش دهنده قدرت ایمنی و بهبود اثرات مثبت آنها کمک می کنند. از طرف دیگر سویا منبع خوب اسیدهای چرب ضروری مخصوصاً اسید لینولنیک محسوب می شود که این اسید باعث افزایش قدرت ایمنی می گردد.

بدن در حالت طبیعی روزانه به10- 5 گرم اسید آمینه ی گلوتامین(اسید آمینه ای که باعث افزایش سیستم ایمنی بدن می شود) نیاز دارد، اما بیماران عفونی و مبتلا به سل، به 40 گرم از این اسید آمینه نیاز دارند تا از تحلیل بافتی جلوگیری کند. به همین دلیل مصرف مکمل آن لازم است.

توصیه هایی جهت بهبود وضعیت تغذیه ای بیماران مبتلا به سل :

* غذای بیمار باید آسان هضم، تا حد امکان اشتها آور و مطابق میل بیمار باشد تا او به غذا خوردن تشویق شود.

* هرگز بیمار را به غذا خوردن مجبور نکنید.

* غذای کم در وعده های غذایی متناوب، پذیرش بهتری خواهد داشت.

* بیمار باید مایعات و نمک کافی دریافت کند.

* رژیم غذایی بیمار باید مخلوط مواد غذایی نرم و کم فیبر باشد. با بهبود شرایط بیمار، مصرف غذای بیشتری توصیه می شود.

* علاوه بر رژیم درمانی، مصرف بعضی گیاهان دارویی مانند اکیناسیا که برای بهبود سیستم ایمنی مفید است، گل ماهور و شبدر چمنی که برای درمان سرفه استفاده می شود و خواص آنتی بیوتیکی دارد، می توانند در درمان بیماری موثر باشند. نحوه استفاده از این گیاهان هم بدین صورت است که، یک قاشق غذاخوری اکیناسیا را به مدت 25 دقیقه در یک چهارم لیتر آب با حرارت ملایم بجوشانید. سپس آن را در ظرف حاوی 2-1قاشق غذاخوری گل ماهور و شبدر چمنی بریزید و به مدت 30 دقیقه استراحت دهید. این ترکیب می تواند روزانه مورد استفاده ی بیماران قرار گیرد که البته مصرف آن به صورت «تازه» توصیه می شود.

* تغییر حالات روحی بیمار، ماساژ درمانی کل بدن 3-1 بار در هفته و فعالیت بدنی، به محض این که بیمار قادر به راه رفتن باشد، می تواند با افزایش عملکرد سیستم ایمنی در درمان بیماران مؤثر واقع گردد.


موضوعات مرتبط: بیماری ها
برچسب‌ها: سل, توصیه های غذایی مفید برای افراد مبتلا به سل, بیماری, بیماری ها
[ سه شنبه پانزدهم مرداد 1392 ] [ 12:59 ] [ manager ]

هاری یک بیماری ویروسی کشنده است که مخصوص گوشتخواران اهلی و وحشی بوده و انسان و سایر حیوانات خونگرم پستاندار به طور تصادفی و غالباً از طریق گزش به آن مبتلا می شوند.


این بیماری به دلایل ذیل دارای اهمیت می باشد:


 ۱ ـ میزان کشندگی بـــــــالا ( صددرصد) به طوری که پس از ظهور علایم بیماری چه در انسان و چه در حیوان درمان پذیر نبوده و بیمار محکوم به مرگ می باشد.
 ۲ ـ افزایش روند موارد حیوان گزیدگی انسانی که بناچار سالانه مبالغ زیادی صرف خرید سرم و واکسن ضد هاری جهت درمان و پیشگیری می گردد.
 ۳ ـ تلفات و خسارات اقتصادی زیاد
 ۴ ـ و …
    
 
 عامل بیماری:

ویروسی است بی هوازی و نروتروپ یعنی تمایل به سیستم عصبی دارد و وقتی به سیستم عصبی مرکزی حمله نماید تقریباً همیشه موجب مــــــرگ میزبان می گردد.
ویروس هاری در حرارت ۵۰ درجه سانتی گراد در مدت ۱۵ دقیقه و در حرارت ۶۰ درجه در مدت ۳۵ ثانیه و در حرارت ۱۰۰ درجه سانتی گراد در مدت چند ثانیه از بین می رود.
بنابراین برای ضدعفونی وسایل آلوده کافی است چند دقیقه آنها را بجوشانید و یا از فنل و الکل استفاده نمایید.


     
 مخازن بیماری:


کلیه حیوانات خونگرم پستاندار چه وحشی و چه اهلی اعم از گوشتخوار ـ علفخوار ـ جوندگان و از پرندگان ( خفاشها ) به این بیماری حساس می باشند.


    
 راههای سرایت بیماری :


۱ ـ اصلی ترین راه سرایت بیماری از طریق گازگرفتن به وسیله حیوانات می باشد. در مورد گربه و گربه سانان از طریـــــق پنجه کشیدن انتقال بیماری صورت می گیرد، زیرا گربه دایماً مشغـــــــول لیسیدن پنجه ها یش می باشد و پنجه ها آلوده به بزاق می شوند و در موقع پنجه کشیدن می تواند ویروس را از طریق خراش به انسان منتقل نماید.


 ۲ ـ راه پوست:
 بیماری هاری از راه پوست سالم قابل سرایت نیست، ولی اگر کوچکترین خراش یا زخمی در پوست وجود داشته باشد قابل سرایت می باشد.
 ۳ ـ راه مخاط ها :
 سگها و گربه های به ظاهر سالم که در اواخر دوره نهفتگی بیماری هاری هستند می توانند ویروس را از طریق لیسیدن مخاط لب ـ چشم و بینی به صاحبان خود منتقل نمایند.
 ۴ ـ انتقال از راه دستگاه گوارش:
 انتقال بیماری از این طریق بعید به نظر می رسد، ولی باید از خوردن گوشت و سایر فرآورده دامهای مبتلا به هاری خودداری نمود.
    
علایم بیماری در حیوان:


 دوره کمون یا نهفتگی در سگ و گربه ۲ تا ۳ هفته و گاهی چند ماه است. مهمترین علایم تغییر در رفتار و عادات حیوان می باشد ، به گونه ای که حیوان بیش از اندازه به صاحب خود انس می گیرد و به گوشه ای پناه می برد و بالاخره در اثر فلج اندامی و دستگاه تنفسی تلف می شود و یا در بیشتر مواقع حیوان مضطرب و کم کم به صورت وحشی و درنده درآمده و به هر کس و هر حیوان که سر راه او باشد حمله می کند ـ کف از دهانش سرازیر شده و به علت عدم امکان بلع بر اثر گرسنگی ـ تشنگی و سرانجام بر اثر فلج دستگاه تنفسی می میرد.
    
 علایم بیماری در انسان :


دوره نهفتگی در انسان معمولاً بین ۲ تا ۸ هفته و گاهی کمتر از ۵ روز و به طور نادر تا یکسال و بیشتر نیز دیده می شود.
    
علایم بیماری هاری در انسان :


 این بیماری شامل چند مرحله است.


 در دوره مقدماتی بیماری که ۲ تا ۳ روز قبل از ظهور علایم اصلی است افسردگی، بی قراری، خستگی، بی اشتهایی ، تف اندازی، سوزش و خارش و گاهی درد در محل گزش دیده می شود؛ پس از این دوره انسان نسبت به تمام محرکهای فیزیکی، شیمیایی، حسی و بویایی واکنش نشان می دهد. کوچکترین صدا یا نور او را به شدت متشنج می کند و خود را به در و دیوار می زند؛ اطراف دهان او را کف می پوشاند و بیمار عطش فراوان دارد، ولی به علت انقباض عضلات گلو قادر به نوشیدن آب نمی باشد و با دیدن یا شنیدن صدای آب به شدت تحریک می شود و همچنین عبور هوا نیز از روی صورت باعــــــث تحریک بیمار می شود.

 پس از آن بیمار بر اثر انقباضات شدید عضله قلب و فلج دستگاه تنفسی فوت می نماید.
    
 اقدامات لازم جهت فرد حیوان گزیده:


 ۱ ـ خارج ساختن و تمیز نمودن ویروس هاری از محل زخم:


 تا حد مقدور در ساعات اولیه پس از گزش باید لابلای زخم را حداقل به مدت ۵ تا ده دقیقه با آب تمیز و صابون عمیقاً مورد شستشو قرار داد. این عمل مهمترین قسمت پیشگیــــــری از هاری به حساب می آید و می توان ادعا کرد که بیش از ۵۰ درصد پیشگیری از بیماری مربوط به رعایت این مسأله است.
 ۲ ـ خارج کردن صابون از لابلای زخم‌:
 با استفاده از شیلنگ و فشار آب باید کف صابونهای باقیمانده را از لابلای زخم خارج نمود، زیرا باقیمانده صابون می تواند مواد ضدعفونی کننده را بی اثر نماید.
۳ ـ ضد عفونی نمودن زخم:
    زخم را بعد از شستشو باید با الکل ۶۰ تا ۷۰ درجه یا محلول بتادین یک درصد و یا سایر مواد ضدعفونی نمود (زخم را هیچ وقت نباید پانسمان نمود زیرا میکروب هاری بی هوازی است و بر اثر پانسمان رشد آن سریع خواهد شد).
 ۴ ـ ارجاع فرد به مراکز بهداشتی درمانی جهت تلقیح واکسن و سرم

و پیگیری جهت تکمیل نوبتهای واکسن (که این مسأله باید با پیگیری، آموزش و حساسیت کامل دنبال گردد) ضمناً وضعیت واکسیناسیون توأم یا ثلاث فرد مجروح باید مورد بررسی قــرار می گیرد. اگر واکسیناسیون کامل باشد فقط یک نوبت واکسن به عنوان یادآور کافی است، در صورتی که مجروح بر ضد کزاز قبلاً ایمن نشده باشد. اولین نوبت واکسن و همچنین سرم ضدکزاز به مقدار مورد نیاز با نظر پزشک به وی تزریق می شود و مطابق دستور عمل نوبت های بعدی واکسن را ادامه می دهیم.
    
 واکسن هاری

واکسن هاری از کشت سلولی تهیه می شود و آن را می بایست در ۵ نوبت در روزهای: صفر ـ ۳ ـ‌۷ ـ ۱۴ ـ ۳۰ به صورت عضلانی و حتماً در عضله دلتوئید بازو تلقیح نمود. در اطفال کمتر از ۲ سال واکسن در ناحیه فوقانی و جانبی ران تزریق می شود. هرگز نبایستی واکسن را در عضله سرین تلقیح کرد.

 اگر فردی مورد گزش سگ قرار گیرد و سگ در دسترس باشد باید آن را به مدت ۱۰ روز بسته و تحت مراقبت قرار داد و در این مدت اگر علی رغم تأمین آب و غذای کافی حیوان تلف شد، به احتمال زیاد حیوان هار بوده و بایستی واکسیناسیون هاری تا نوبت آخر ادامه پیدا کند، ولی اگر بعد از ۱۰ روز حیــــوان سالم ماند نتیجه می گیریم سگ هار نیست و از ادامه واکسیناسیون یعنی نوبتهای ۱۴ و ۳۰ خودداری می نماییم .


تذکر : اگر فردی با ۴۸ ساعت یا بیشتر تأخیر مراجعــــــه نماید می توانیم دوز اولیه واکسن را به دو برابر افزایش دهیم.
    
سرم هاری :

سرم هاری که در حال حاضـــر مورد استفاده قرار می گیرد از پلاسمای انسانی تهیه شده و هیچ نوع مخاطره ای در برندارد و احتیاج به تست نیز ندارد.
مقدر آن ۲۰ واحد به ازای هر کیلوگرم وزن و در عضله باید تلقیج نماییم. بهتر است نصف سرم را در داخل و اطراف زخم و نصف دیگر را در عضله تلقیح نماییم.

در چه مواردی علاوه بر واکسن سرم نیز مورد نیاز می باشد:


۱ ـ گزش توسط حیوانات وحشی
 ۲ ـ اگر حیوان اهلی باشد ولی متواری شده باشد
 ۳ ـ اگر فرد دارای زخمهای عمیق و متعدد به ویژه در ناحیه سر، صورت، گردن و نوک انگشتان باشد.


 تذکر مهم : کلیه موارد حیوان گزیدگی چه اهلی و چه وحشی را باید هار تلقی نمود و بیمار را باید فوراً تحت اقدامات پیشگیری قرار داد؛ این موضوع به قدری اهمیت دارد که اگر حیوان گزنده مثل سگ دارای قلاده و واکسیناسیون کامل نیز باشد، می بایست اقدامات پیشگیری و درمان را برای فرد سریعاً انجام داد یعنی داشتن سابقه واکسیناسیون حیوان مانعی برای انجام « سرو واکسیناسیون » فرد نیست.
    
 وظایف گروه های بهداشتی در زمینه پیشگیری هاری‌:


 ۱ ـ آموزش عموم مردم در مراجعه به موقع در هر نوع حیوان گزیدگی:


 با توجه به اینکه اکثر مرگ و میر های انسانی بر اثر عدم اطلاع و آگاهی در مراجعه به موقع و سریع جهت واکسیناسیون اتفاق افتاده و برخی فکر می نمایند که تنها سگها بیماری را منتقل می نمایند آموزش این مطلب که کلیه حیوانات وحشی مثل گرگ ، شغال، روباه و … و کلیه حیوانات اهلی مثل سگ، گربه، الاغ، گاو، گوسفنــــد، شتر و … می تواند بیماری را منتقل نماید، بسیار مهم است.
 ۲ ـ آموزش مسایل پیشگیری از هاری در سطح مدارس با ترغیب دانش آموزان به مقاله نویسی، نقاشی و اهدای جوایز به آنها و جلوگیری از نزدیک شدن و آزار و اذیت آنها به سگها
۳ ـ کاهش موارد حیوان گزیدگی در سطح منطقه
۴ ـ خودداری از نگهداری سگ و گربه در منزل مگر در موارد استثنایی که در این صورت باید حتماً سگ قلاده داشته و واکسیناسیون او کامل باشد.
 ۵ ـ شناسایی سگهای صاحبدار بدون قلاده و همکاری با مأمورین دامپزشکی جهت واکسیناسیون و قلاده گذاری آنها
 ۶ ـ خودداری از تردد سگهای صاحبدار در معابر عمومی و جلوگیری از تماس آنها با سگهای ولگرد
 ۷ ـ همکاری با مأمورین بخشداری و شورای اسلامی روستا در اهمیت اتلاف سگهای ولگرد
 ۸ ـ جمع آوری زباله و خودداری از ریختن زباله و پس مانده های غذایی در اطراف منازل و معابر عمومی
 ۹ ـ دادن تذکر کتبی به افرادی که به هر نحو موجبات حیوات گزیدگـــی را به دفعـــات فراهم می نمایند.
 ۱۰ ـ اطلاع سریع از بروز هر گونه تغییر رفتار در حیوان به مأمورین دامپزشکی و مرکز بهداشت
 ۱۱ ـ شستشوی محل جراحت فرد حیوان گزیده با آب و صابون و ضدعفونی کردن آن و ارجاع فوری آن به مرکز بهداشت شهرستان جهت واکسیناسیون
 ۱۲ ـ نظارت بر ادامه واکسیناسیون فرد مجروج با بررسی کارت واکسیناسیون و در صورت عدم مراجعه، پیگیری، آموزش، راهنمایی سپس اعلام سریع آن به مرکز بهداشتی و درمانی.


موضوعات مرتبط: بیماری ها
برچسب‌ها: بیماری, بیماری ها, هاری, بیماری هاری
[ سه شنبه پانزدهم مرداد 1392 ] [ 2:25 ] [ manager ]
چکیده
در تاریخ پزشکی، طاعون انسانی همواره یکی از کشنده ترین بیماری ها محسوب شده و در خلال قرنها، جان میلیونها انسان را گرفته است. عامل مسبّب این بیماری تا پایان قرن نوزدهم ناشناخته بوده و سه همه گیری بزرگ آن که بین قرن های ششم تا نوزدهم میلادی رخ داده، بر وضعیت اقتصادی جامعة جهانی اثر شدیدی گذاشته است.
در چهارصد سال گذشته، ایران نیز چند بار دچار شیوع طاعون انسانی شده است و در قرن بیستم، این حمله ها همچنان ادامه یافته است، به ویژه در مناطقی مانند غرب ایران که این بیماری در آن بومی بوده است.
در این مقاله، تاریخچة مختصری از شیوع طاعون انسانی و همچنین همه گیری آن در ایران، به ویژه در قرن های نوزده و بیست، ارائه می شود.

واژگان کلیدی: همه گیری، ایران، طاعون.

مقدمه
پیشینة طاعون انسانی به زمان های دور برمی گردد. واژة طاعون از نظر لغوی، مشتق از واژة لاتینی ”plaga “ به معنی «وزیدن» است. رومیان باستان بر این تصور بودند که طاعون طوفانی است که در نتیجة خشم خدایان پیدا می شود. یونانیان باستان، آپولو، خدای تندرستی، را «موش کُش» می نامیدند و احتمالاً از ارتباط بین موش و طاعون آگاه بودند. به باور آنان، آپولو این قدرت را داشت که با کشتن موش ها، مانع شیوع طاعون شود.
علیرغم تلفات فراوان، تا اواخر قرن نوزدهم عامل این دشمن کشندة انسان ها ناشناخته بود. در 1894 م یک میکروب شناس فرانسوی سوئیسی تبار، به نام الکساندر جی. ای یرسین1 (1862- 1943) عامل عفونت زای طاعون انسانی را کشف کرد؛ با سیلی که به یاد او «یرسینیا پستیس»2 نامیده شد. طاعون بیماری شدید خاص جوندگان، به ویژه موش ها، بود که از طریق کک های آنها به انسان منتقل می شد و در انسان ها سه نمود بالینی جداگانه داشت: گونة خیارکی، گونة ریوی و گونة گندخونی. گونة خیارکی بسیار بسامدتر بود، امّا انواع ریوی و گندخونی شدیدتر و کشنده تر بودند. امروزه طاعون انسانی یک بیماری درمان پذیر به شمار می آید و با اقدامات به موقع می توان میزان مرگ و میر ناشی از آن را از 60 درصد به کمتر از 15 درصد رساند.
سه حملة بزرگ طاعون که بین قرن ششم تا نوزدهم میلادی رخ داده اند عبارتند از:
الف) طاعون ژوستینی3 که در قسطنطنیه (امپراطوری بیزانس) در قرن ششم میلادی رخ داد و تا خاورمیانه و کرانه های مدیترانه گسترش یافت و در اروپا نیز به صورت محدودتر مشاهده شد. این حمله، شمار زیادی را از بین برد و به گفتة اچ. مک نیل در کتاب «طاعون و بشر»4 (نیویورک، 1976)، حدود 25 میلیون نفر را از پای درآورد.
ب) دوّمین حمله از نوع خیارکی بود و از هند، چین یا استپ های روسیه آغاز شد و در 1347 میلادی به شرق اروپا رسید. در کمتر از سه سال، بیشتر اروپا را فراگرفت و به «مرگ سیاه» شهرت  یافت. در آن زمان، برای نخستین بار، علاوه بر اقدامات پیشگیرانه، قرنطینه هایی اعمال شد. با وجود این تلاش ها، حدود 42 میلیون نفر در جهان از بین رفتند که 25 میلیون نفرشان اروپایی بودند. به خاطر تعداد بیشمار مرگ و میرها، در مردم این تصور ایجاد شده بود که دنیا به آخر رسیده است.
ج) سومین حمله، اپیدمی در هنگ کونگ بود که در سال 1855، از ایالت یونن در چین شروع شد   و تا سه چرخة متوالی ادامه یافت. چرخة سوم، که در سال های 1980 شروع شده بود، در 1984 به  هنگ کونگ رسید و به سرعت از طریق کشتی های اقیانوس پیما به دیگر کشورها سرایت کرد.

تاریخچة طاعون انسانی در ایران
پزشکان ایرانی از دیرباز با طاعون آشنا بودند. برای مثال، ابوسهل مسیحی (پزشک مسیحی ایرانی در قرن دهم میلادی) رساله ای دربارة طاعون (مقاله فی طاعون) نوشت و علی ابن عباس مجوسی اهوازی (قرن ده میلادی)، که در غرب به Haly Abbas  شهرت داشت، در کتاب پزشکی خود با عنوان «طبّ ملکی» طاعون را توصیف کرده است. علاوه بر اینها، ابن سینا، پزشک نامور ایرانی (980- 1037 م) در «قانون» به نشانه های بالینی طاعون خیارکی اشاره کرده و اسماعیل جرجانی (1042- 1137 م) یک علامت طاعون خبارکی، تورم غدد لنفی در ناحیة کشالة ران، را ذکر کرده است.
دربارة شیوع طاعون انسانی در قرن های پیشین در ایران اطلاعات کمی وجود دارد، اما از آنچه در  قرن های نوزده و بیست روی داده اطلاعات بیشتری در دسترس است. بر اساس نوشتة دکتر تاجبخش، در دوران صفویه (1495- 1735 م) چند حمله طاعون انسانی در ایران رخ داده و استان گیلان و شهرهای تبریز و قزوین و اردبیل را شامل شده است. در قزوین و اردبیل حدود 30 هزار کشته بر جای گذاشته است.
در زمان سلطنت شاه عباس (1587- 1628 م)، شیوع همزمان وبا و طاعون از قزوین شروع شده و به شهرهای دیگر از جمله ابهر، طارم، خلخال، زنجان، آذربایجان و گیلان، رسیده است. در قزوین 20 هزار نفر مردند. بعد از سقوط صفویان و افتادن ایران در دست افغان ها، یک بار دیگر در 1727 م طاعون در گیلان شیوع یافت و کشته های بسیار بر جای گذاشت. باری دیگر در 1731، این بیماری جان حدود 20 هزار نفر را در همدان و مناطق غرب ایران گرفت.
در دوران قاجار (1794- 1925 م) وبا و طاعون بیشترین بیماری های فراگیرِ ثبت شده بودند. با توجه به وضعیت نامناسب بهداشت عمومی، شیوع بیماری های کشنده دور از انتظار نبود.
در سال 1871 م (1250 شمسی) در سقّز و بانه (دو شهر در کردستان) یک حملة شدید طاعون انسانی رخ داد و چند پزشک ایرانی و غیرایرانی، از جمله دکتر یوهان لوئی شلیمر5، استاد طب مدرسة دارالفنون، مأمور مهار این بیماری همه گیر شدند.

جدول 1- حمله های بزرگ طاعون انسانی در ایران در قرن های نوزدهم و بیستم میلادی

      سال (شمسی)                                محل                        تعداد مرگ و میر

      1211- 1207                   ناحیه کناره دریای خزر                      ؟

                                                  استان خراسان

      * 1250 شمسی                         استان کردستان                           ؟

           1255                           ناحیه کناره دریای خزر                    ؟

                                                       خراسان                              ؟

                                            شوشتر در استان خوزستان+              1800

           1278                         ++ مناطق خلیج فارس                        ؟

         ** 1284                                    سیستان                            409/1

           1288                                  بندر بوشهر                            66

     *** 1290                                   بندر بوشهر                            98

   **** 1291                                   بندر بوشهر                           725

  *****1292                           تربت جام در خراسان،                        ؟

                                                      کردستان

******1296                  خرمشهر (محمره سابق) در خوزستان                ؟

          1300                      تربت جام و کاریز در خراسان                    ؟

***** 1302                            خرمشهر در خوزستان                        43

                                               آبادان در خوزستان                         409

         1303                           خرمشهر، آبادان، بوشهر،                        ؟

                                                     بندرعباس

* کاستالیدی و کابوزی دو پزشک ایتالیایی در 1917 از استانبول برای کمک به ایران آمدند. (فلور: 178)

+ الگود. سی. تاریخ پزشکی ایران و خلافت شرقی، ترجمه دکتر ب. فرقانی، ص 567، تهران، انتشارات امیرکبیر.

+ + اعمال قرنطینه موجب اعتراض مردم در ماه ژوئن شد. (الگود: ص 577)

** اثر منفی بر تجارت و مهاجرت به خاطر وضع بد اقتصادی.

*** شدیدترین همه گیری در سیستان در جنوب شرقی ایران از هند سرایت کرده بود، احتمالاً به خاطر البسه کهنه ای که یک تاجر هندی به ایران آورده بود.

**** در بوشهر 4000 نفر واکسینه شدند. از 965 بیمار، 725 یا 75 درصد مردند.

***** کریمی. ص: 15.

****** در محمره سابق (خرمشهر) از 79 بیمار، 43 نفر مردند و در آبادان از 481 بیمار 409 نفر جان خود را از دست دادند.

 

دکتر شلیمر مشاهدات خود را از شیوع این بیماری در کردستان در بخشی از کتابش موسوم به فرهنگنامة شلیمر6 که در سال 1874 منتشر شده، آورده است.
تصویر 1-  چپ) گزارش شیوع یک بیماری طاعون مانند در روستایی در استان کرمانشاه در 1300 شمسی توسط وزارت صحیه و امور خیریه (وزارت بهداشت) به وزارت داخله.  راست) گزارش دوم (یک تلگرام) از اداره صحیّه کرمانشاه مبنی بر رفع بیماری مذکور.
(با تشکر از آقای فرید قاسم لو و آقای اکبر وطن پرست، منبع: کتابخانه ملی و آرشیو جمهوری اسلامی ایران)

تصویر 1


تصویر 2

در سال 1292 ش، باز یک همه گیری دیگر در کردستان و تربت جام خراسان پیش آمد و همه گیری دیگری نیز در سال 1300 ش رخ داد. به نظر می رسد نخستین پزشک ایرانی که بر اساس پزشکی نوین دربارة طاعون رساله ای نوشت، محمد رضی طباطبایی، پزشک ارشد نظامی در دورة ناصرالدین شاه بود. کتاب او با عنوان «طاعون» در 1254 ش با چاپ سنگی منتشر شد و شامل پنج فصل بود و یک پیوست که نوشته های دکتر ژوزف دزیره تولوزان7 (1820- 1897)، پزشک مخصوص ناصرالدین شاه، را دربارة راه های پیشگیری و درمان طاعون دربرداشت. دکتر تولوزان نخستین رئیس «مجلس حفظ الصّحه» بود. این مجلس در زمان ناصرالدین شاه تأسیس شده بود. او طاعون انسانی را در استان های کردستان و خراسان به صورت علمی مورد پژوهش قرار داد و نتیجة مطالعات خود را منتشر نمود.
بین سال های 1249 و 1261 ش، تولوزان محل های اصلی و طبیعی طاعون را در کردستان بررسی و به طور دقیق در چند روستا کانون این بیماری را شناسایی کرد. نوشته های او در باب تاریخچة طاعون، در 1254 ش در تهران منتشر شد. چند همه گیری دیگر طاعون انسانی در دوران قاجار در ایران رخ داده است. (جدول 1).
تصویر 1- گزارش یک بیماری طاعون مانند در روستایی در استان کرمانشاه در سال 1300 ش است.
با افزایش تجارت و مبادلات بین الملل، کشتیرانی بین اقیانوس ها و همه گیری های بیماری های  مرگبار، قرنطینه کردن به عنوان روش مناسبی برای پیشگیری از سرایت بیماری مطرح شد. بعد از شیوع طاعون در 1877 م/ 1255 ش در ایران، ایجاد ایستگاه های قرنطینه به دولت ایران توصیه شد، اما انجام عملی آن تا سال 1899م/ 1277ش، که طاعون حمله شدیدی در مناطق خلیج فارس داشت، صورت نگرفت. در 1899 یک ایستگاه قرنطینه در بندر بوشهر ساخته شد. سپس در 1905 م/ 1283 شمسی در کنفرانسی که در پاریس دربارة قرنطینه برگزار شد به مسئولین ایران پیشنهاد شد در بندرعباس، بوشهر، بندر لنگه، آبادان و بندر جاسک ایستگاه های قرنطینه برپا کنند. به این ترتیب، ایستگاه قرنطینه ای در بوشهر تأسیس شد و تا سال 1307 ش توسط کارکنان انگلیسی اداره می شد و پس از آن یک کادر ایرانی بر آن نظارت داشت. در 1306 ش، ادارة صحیّه عمومی با نوشتن نامه ای به وزارت داخله تقاضای بودجه برای تأسیس یا بازسازی  ایستگاه های قرنطینه در جلفا، قصر شیرین، بندر انزلی و آستارا کرد. کل بودجه درخواستی 145 هزار تومان بود که از طرف وزارت داخله تأمین شد. در 1300 ش، ایستگاه های قرنطینه در بندرانزلی و آستارا ساخته بودند اما ایستگاه قرنطینه آستارا در جنگ جهانی اول خراب شده بود. در 1302 ش، اقدامات پیشگیرانه ای جهت کنترل شیوع طاعون در آبادان، استان خوزستان صورت گرفت و در مجموع 4534 نفر در مقابل آن واکسینه شدند، بیماران در قرنطینه قرار گرفتند و صدور جواز فوت اجباری شد، تا قربانیان طاعون بهتر مشخص شوند.
در سال 1300 ش، «انستیتو پاستور ایران» تأسیس شد و از نظر علمی با انستیتو پاستور پاریس در ارتباط بود و در سال 1325 ش، دکتر مارسل بالتازار8 (1908- 1971) به ریاست آن برگزیده شد. وی تا سال 1340 در این سمت در تهران بود. دکتر بالتازار پژوهشگری بزرگ، به ویژه در زمینة بیماری های واگیردار، از جمله طاعون انسانی، بود.
در 1326 ش، در استان کردستان (جدول 2) همه گیری طاعون ریوی در روستاهای سامله و آق بولاغ مرشد رخ داد. یک گروه تحقیق ایرانی از انستیتو پاستور به سرپرستی دکتر بالتازار به کردستان رفتند و             بررسی دربارة این همه گیری را شروع کردند. این گروه تحقیقاتی در روستایی به نام «آکینلو» در صد کیلومتری همدان، تقریباً در 200 کیلومتری روستای آق بولاغ مرشد، یک مرکز تحقیق طاعون تأسیس نمودند. فعالیت های این مرکز تا حدود بیست سال ادامه داشت.
دکتر بالتازار و همکاران ایرانی او از جمله دکتر منصور شمسا و دکتر یونس کریمی سرانجام توانستند منطقة اندمیک طاعون را در جوندگان در استان کردستان شناسایی کنند (تصویر 2 و 3). آنها چند مقاله علمی دربارة طاعون انسانی ایران نگاشتند و در مقاله ای که در سال 1339ش انتشار یافت، بالتازار و همکاران ایرانی او (م. بهمنیار، پ. مستشفی، م. افتخاری و چ. مفیدی) اعلام کردند. تلاش همکاران آنان منجر به شناسایی 4 گونه از جوندگان شده است که دو گونه (Meriones Persicus, Meriones Libycus) نسبت به طاعون مقاوم و دو گونة دیگر (Meriones Vinograbovi, Meriones tristrami) نسبت به آن بسیار  مستعد و آسیب پذیر بودند.

تصویر 2. گروه تحقیق انستیتو پاستور ایران، جوندگان را در مناطق اندمیک طاعون در کردستان بررسی می کنند.

تصویر 4. دکتر یونس کریمی (1308- 1387 ش) پژوهشگر ایرانی پیشگام در بررسی طاعون انسانی

تصویر 3. نقشه مراکز طبیعی طاعون در شمال غرب ایران، از جمله استان های آذربایجان، کردستان، کرمانشاه و همدان بر اساس چهار مطالعه مختلف (منبع: پژوهشی دربارة طاعون در ایران، 1960)

تصویر 5. تصویر روی جلد کتاب «طاعون و همه گیری شناسی آن» نوشتة دکتر کریمی. این کتاب در سال 1356 توسط انستیتو پاستور ایران منتشر شد.

در آن زمان، دکتر یونس کریمی (1308- 1387 ش) از نخستین کسانی بود که به پژوهش دربارة طاعون انسانی پرداخت. وی متولد درگز در استان خراسان و دانش آموختة دانشکدة پزشکی دانشگاه تهران و دارای تخصص در بیماری های عفونی بود و سپس مطالعات خود را در میکروبیولوژی و ایمنی شناسی در انستیتو پاستور پاریس ادامه داده بود. (تصویر 4)
وی پس از بازگشت به ایران به استخدام انستیتو پاستور درآمد و به بررسی بیماری های همه گیر مختلف، به ویژه طاعون انسانی، پرداخت و حدود 25 سال به تحقیق دربارة این بیماری کشنده در مناطق مختلف ایران از جمله در استان های کردستان و آذربایجان و همچنین در زئیر و برزیل، به عنوان کارشناس سازمان بهداشت جهانی (WHO)، مشغول بود. دکتر کریمی در سال های بین 1342 تا 1357، 16 مقالة پژوهشی دربارة طاعون انسانی در ایران در مجله های معتبر بین المللی، از جمله انتشارات WHO، منتشر کرد (ریزمقاله ها و اسامی همکاران او در نظام نمایه سازی پاب مد [Pub Med] موجود است). وی همچنین کتاب جامعی با عنوان «طاعون و همه گیری شناسی آن» به فارسی تألیف نمود که در سال 1356 توسط انستیتو پاستور ایران انتشار یافت. کتاب او شامل آخرین یافته های آن زمان دربارة کانون های سرایت طاعون در دنیا و ایران بود و همچنین اطلاعات با ارزشی دربارة گونه هایی از جوندگان که باعث شیوع طاعون انسانی در ایران بودند را دربرداشت (تصویر 5). دکتر کریمی در سن 80 سالگی در تهران درگذشت و مراسم یادبود وی در سال 1387 در انستیتو پاستور ایران برگزار گردید.
جدول 2، بر اساس کتاب دکتر کریمی، میزان مرگ و میر طاعون انسانی، در کردستان و آذربایجان را بین سال های 1326 تا 1347 نشان می دهد. تعداد کل مرگ و میرها 156 مورد بوده است.

جدول 2. میزان مرگ و میر ثبت شدة ناشی از طاعون انسانی در کردستان و آذربایجان غربی
در ایران (1947- 1966)

     سال                              محل                     تعداد مرگ و میر                 نوع طاعون

 1326 ش                  کردستان                      73                            ریوی

 1330 ش                  کردستان                       2                            خیارکی

 1331 ش                  کردستان                      53                  خیارکی، گندخونی

 1337 ش             آذربایجان غربی                    6                   خیارکی، گندخونی   

 1341 ش                 کردستان                        7                            ریوی

 1343 ش                 کردستان                       14                           ریوی

 1347 ش                 کردستان                        1                    خیارکی، گندخونی

* جدول بالا بر اساس اطلاعات ارائه شده توسط دکتر کریمی تنظیم شده است.

بخش میکروب شناسی انستیتو پاستور ایران در سال 1332 ش تأسیس شد و در امر پژوهش دربارة بیماریهای همه گیر، از جمله طاعون انسانی، پیشگام بود. در سال 1349 ش. یک همایش بین المللی دربارة طاعون در انستیتو پاستور ایران برگزار شد. (تصویر 6)




 

تصویر 6- عکسی از همایش بین المللی دربارة طاعون انسانی، انستیتو پاستور ایران، 1349 ش.

از راست به چپ: دکتر محمود بهمنیار (رئیس همایش)، دکتر مفیدی (رئیس دانشگاه تهران)، دکتر سرداری (معاون وزارت بهداری) و دکتر ناموری (رئیس انستیتو پاستور ایران)

در قرن بیستم، حمله های شدید طاعون انسانی با کشته های بسیار، به ویژه در هندوستان، همچنان ادامه داشت. با وجود کشف عامل بیماری زا در طاعون انسانی و آشنایی با آنتی بیوتیک ها برای مداوای بیماران و همچنین پیشرفت بهداشت در سطح جهانی، حمله های طاعون انسانی تا دهة آخر قرن بیستم نیز دیده شد. بین سال های 1980 تا 1986، در کل 4522 مورد از 17 کشور به غیر از ایران به سازمان بهداشت جهانی گزارش شد و 431 نفر از بیماران درگذشتند.

بنا به بعضی منابع معتبر، به خاطر جابه جایی کانون های شناخته شده و احتمالی طاعون، هنوز امکان حمله های طاعون انسانی وجود دارد. بنابراین، باید همواره عبارات تمثیل گونه ای را که آلبرکامو، نویسنده و فیلسوف معروف فرانسوی (1913- 1960) در رُمان «طاعون»9 (1974) آورده به یاد داشته باشیم: «چنین نیست که باسیل طاعون برای همیشه از بین رفته و ناپدید شده باشد، ممکن است سال های سال به صورت خاموش و نهفته در مبلمان و کشوی لباس جا خوش کند، چه بسا در اتاق خواب، زیرزمین، درون چمدان یا قفسه های کتاب منتظر شرایط مناسب مانده باشد و شاید روزی فرا برسد که برای هلاکت و هشیار سازی آدمها، دوباره موش هایش را بیدار و روانة یک شهر شاد کند تا در آنجا بمیرند.»

سپاسگزاری:

نگارندگان مراتب سپاس خود را از آقای دکتر تورج نیرنوری، به خاطر خواندن دستنوشته مقاله و اظهارنظرهای مفید اعلام می دارند. همچنین از آقای دکتر مسلم بهادری، استاد محترم آسیب شناسی دانشکده پزشکی دانشگاه تهران و آقای دکتر مصطفی پورتقوا، متخصص بیماری های عفونی و گرمسیری در تهران، به خاطر اطلاعاتی که در اختیارشان قرار داده اند، تشکر می نمایند.

توضیحات:

1- Alexander J.E.Yersin

2- Yersinia Pestis

3- Justinian plague

4- Plagues and Peoples

5- Dr Johan Louis Schlimmer

6- Terminologie Medico-Pharmaceutique et Anthropologique francaise-persane

7- Dr. Joseph Desire Tholozan

8- Dr Marcel Baltazard

با عنوان فرانسوی    9- La peste

*     *     *

     منابع:

1- فتنرمز، جی. «پنج هزار سال تاریخ پزشکی». ترجمة سیاوش آگاه. تهران: شرکت انتشارات علمی فرهنگی، 1984: 127- 134.

2- نجم آبادی، م. «تاریخ طب در ایران پس از اسلام». جلد دوم. تهران: انتشارات دانشگاه تهران. 1977: 477.

3- ابن سینا. «قانون». کتاب چهارم. ترجمة ا. شرفکندی (هه ژار). تهران: انتشارات سروش: 1979: 384- 350.

4- جرجانی، ا. «ذخیره خوارزمشاهی». جلد اول. تهران: فرهنگستان ایران علوم پزشکی، تصحیح دکتر محمدرضا محرّری. 2002: 159.

5- تاجبخش، ح. «تاریخ دامپزشکی و پزشکی در ایران». جلد دوم. تهران: انتشارات دانشگاه تهران؛ 2002: 50- 51.

6- کریمی، ی. «طاعون و همه گیری آن». تهران: انستیتو پاستور ایران؛ 1977.

7- نجم آبادی، م. «کتاب شناسی طب سنتی ایران». تهران: دانشکدة علوم پزشکی و خدمات بهداشتی ایران؛ 1996: 172.

8- پیرنیا، د. و خوانساری، پ. «گزارش اداره صحیه جامعه ملل، ژوئن- سپتامبر 1924». تهران: بخش بهداشت عمومی جامعه ملل؛ 1976: 57- 60.

9- قدسی، م. «تاریخچة 50 سال خدمت انستیتو پاستور ایران». تهران: انستیتو پاستور ایران؛ 1971.

10- بخش میکروب شناسی انستیتو پاستور ایران. قابل دسترسی در:


موضوعات مرتبط: بیماری ها
برچسب‌ها: طاعون, بیماری طاعون, تاریخچة طاعون انسانی در ایران, بیماری ها
[ سه شنبه پانزدهم مرداد 1392 ] [ 2:16 ] [ manager ]


سگ یکی از حیواناتی است که همواره در زندگی انسان‌‌ ها حضور داشته است. هر کس تصمیم به نگهداری سگ در منزل داشته باشد، باید بداند که پس از چنین تصمیمی مسوولیت‌ هایی متوجه او می ‌شود که باید به ‌خوبی آن ‌ها را بشناسد، بپذیرد و سپس اقدام به خرید و نگهداری سگ کند.گرچه ورود یک سگ به خانه، برای برخی، اتفاقی هیجان انگیز است، اما آماده کردن خانه برای آوردن سگ، کار بسیار حساس و دشواری است.پژوهشگران آمریکایی اعلام کردند: افرادی که از سگ‌ های خانگی نگهداری می ‌کنند به دلیل این‌ که اغلب پس از تماس با حیوان دست ‌های خود را نمی ‌شویند یا ممکن است این حیوان به رختخواب صاحب خود نیز راه پیدا کند، در بیشتر موارد میکروب ‌های سگ به افراد منزل منتقل شده و احتمال انتشار میکروب بین اعضای خانواده نیز بیشتر می ‌شود.دکتر کیت استنسکی(keith stanski) محقق دانشگاه ایالتی کنزاس در این باره اظهار داشت: تحقیقات نشان می ‌دهد که تقریبا تمام کسانی که سگ دارند با سگ شان غذا می ‌خورند و بیش از نیمی از آن ها به این حیوان اجازه می‌ دهند که روی تختخواب شان کنار آن ها بخوابد.وی در ادامه تاکید کرد: آزمایشات نشان می دهد بسیاری از میکروب های مدفوع سگ، در اثر انگشتِ صاحبان آن ها، وجود دارد.

دکتر استنسکی همچنین دریافته است 10 درصد از افرادی که در خانه سگ دارند دارای زنجیره‌ های باکتریایی " E coli " هستند که هم در حیوان و هم در صاحب آن مشاهده می شود.

هاری

هاری یک بیماری ویروسی فوق العاده کشنده است که موجب عفونت مرکز دستگاه عصبی می گردد. تمامی حیوانات خونگرم ممکن است به آن دچار شوند و به وسیله ی گاز گرفتن توسط حیوانات هار بیماری انتقال می یابد.سگ هار به طرز خطرناکی حالت تهاجمی به خود گرفته، تمایل شدیدی به گاز گرفتگی اشیاء، حیوانات و انسان، از جمله صاحب خود نشان می دهد و اغلب خود را نیز گاز گرفته و زخم های شدیدی در بدن ایجاد می نماید. سگ هار تمایل به ترک محل سکونت داشته و به سگ ها و حیوانات دیگر حمله می نماید. در مرحله آخر بیماری، تشنجات عمومی متداول می باشد.اهمیت هاری از نظر بهداشت عمومی بر اساس تعداد موارد بیماری نبوده بلکه در رابطه با مرگ و میر شدید ناشی از بیماری که عملاَ 100 درصد بیماران را در بر می گیرد، می باشد و نیز برخورد فکری و احساسی، رنج و اضطراب افراد گاز گرفته شده در ترس از ابتلا به بیماری نیز، خالی از اهمیت نیست، همچنین، خسارت اقتصادی ناشی از صرف مدت زمان و طول درمان ضد هاری را شامل می گردد.گاز گرفته شدن توسط حیواناتی مانند گربه، خفاش، موش، گرگ و راکون هار نیز می ‌تواند منجر به هاری شود. به ‌هر حال اگر انسانی توسط حیوانی مشکوک گزیده شد، باید بلافاصله از سرم ضد هاری استفاده شود. تزریق به‌ موقع این سرم می ‌تواند از مرگ فرد جلوگیری کند.

لیشمانیوز جلدی

لیشمانیوز جلدی یا سالک یک بیماری پوستی طولانی ‌مدت و بدون درد و تب، قابل انتقال بین انسان و تعدادی از حیوانات از جمله جوندگان و سگ است. هنگام خونخواری پشه ‌ی خاکی از زخم ‌های سالک در جوندگان و سگ، انگل بیماری وارد بدن پشه‌ ی خاکی می ‌شود و با نیش پشه ‌ی آلوده، بیماری به انسان منتقل می ‌شود. این  بیماری  در آغاز به صورت یک  برجستگی کوچک است که به تدریج بزرگ شده و به صورت زخم در می آید و احتمال دارد که زخم ها خود به خود ظرف چند هفته تا چند ماه و گاهی یک سال و یا بیشتر بهبود یابند. ممکن است ضایعات منفرد یا متعدد بوده و گاهی بدون زخم و به ندرت منتشر شود. در برخی  افراد عود بیماری پس از بهبود به صورت زخم و یا برجستگی کوچک در محل زخم قبلی خوب شده، ظاهر می شود.

کیست هیداتیک

کیست هیداتیک یک بیماری انگلی است که انسان و دام در اثر خوردن تخم نوعی انگل به نام کرم تنیااکینوکوک که در مدفوع سگ بیمار وجود دارد، به آن مبتلا می‌ شوند. کیست هیداتیک کیسه ‌ای آبکی حاوی مرحله‌ ی نوزادی انگل است که امکان ایجاد آن در اعضای مختلف بدن وجود دارد. این کیست ‌ها بسته به این‌ که در ریه، کبد، مغز یا هر بافت دیگری ایجاد شده باشند قادر به بروز عوارض مختلفی هستند و برای برداشتن آن‌ ها نیاز به عمل جراحی است. راه انتقال این بیماری از طریق دست آلوده به مدفوع سگ و خوردن آب و مواد غذایی است که به‌ وسیله‌ ی مدفوع حیوان بیمار، آلوده شده باشد. برای پیشگیری باید تماس انسان با سگ‌ ها را کم و سگ‌ های آلوده را درمان کرد و سبزیجات را قبل از مصرف به‌ طور کامل شست و همچنین از تغذیه‌ ی سگ از امعا و احشای دام جلوگیری کرد.

بیماری ‌های انگلی سگ

این بیماری‌ ها را می ‌توان به دو دسته انگل‌ های خارجی و داخلی تقسیم کرد.

نوع خارجی شامل گری، کک و شپش است.

کک: کک‌ ها روی کف لانه یا بستر تخم‌ می‌ گذارند و تخم‌ ها در عرض 2 تا 3 هفته به کک‌ های بالغ تبدیل می ‌شوند. کک سگ(Ctenocephalides canis) به ‌عنوان میزبان واسط برای لارو، یک کرم نواری شایع به نام دیپلیدیوم کانینوم عمل می ‌کند. این نکته ضرورت کنترل آلودگی به کک را بیشتر می‌ کند البته با تذکر این ‌که کک‌ سگ می ‌تواند باعث گزش شدید صاحب حیوان نیز ‌بشود. جالب است که بدانید کک انسان یا همان پولکس ایریتانس(pulex irritans) روی بدن سگ نیز زندگی می‌ کند.

شپش‌: سگ به دو گونه از شپش‌ ها مبتلا می‌ شود: یک شپش مکنده به نام لینوگناتوس پیلیفروس(linognathus piliferus) و یک شپش گزنده به ‌نام تریکودکتس کانیس((Trichodectes canis. شپش باعث خارش شدید و پوسته پوسته شدن پوست می گردد. این موجودات با تماس مستقیم منتقل می شوند. تخم های شپش به موهای بدن می چسبد و لاروهای آن نیز در همان جا از تخم خارج می گردند. برخی از شپش ها خونخوار بوده و باعث کم خونی می شوند.

نوع داخلی شامل کرم‌ ها است که دو نوع از آن ‌ها وجود دارد: کرم‌ های گرد و کرم ‌های نواری.کرم نواری: کرم نواری متداول در سگ کانینوم((caninum نامیده می‌ شود ولی انواع دیگری نیز وجود دارد. نشانه ‌های شاخص آلودگی حیوان به کرم نواری شامل اشتهای حریصانه همراه با تحلیل رفتن حیوان است. همچنین می ‌توان کرم را در مدفوع یا چسبیده به موهای اطراف مقعد سگ نیز مشاهده کرد.

کرم‌های گرد: گاه در تابستان، سگ ‌ها در بین پنجه‌ های خود دچار بیماری جرب مزمن می ‌شوند که البته جرب ‌های واقعی نیستند بلکه لاروهای انگلی هستند که در زیر پوست نقب می ‌زنند.

توکسوکاریازیس

توکسوکاریازیس(Toxocariasis ) یک بیماری انگلی از خانواده‌ ی کرم‌ های گرد است. این انگل در بسیاری از حیوانات و انسان قادر به ایجاد بیماری است. در سگ و گربه دو گونه‌ ی توکسوکارا کتی و توکسوکارا کنیس می ‌تواند سبب بیماری شود. توله سگ ‌ها از طریق بند ناف در دوران جنینی و نیز خوردن شیر مادر پس از تولد آلوده می ‌شوند، اما گربه ‌ها فقط از راه خوردن شیر مادر آلوده می‌ شوند. این انگل نه ‌تنها در سگ و گربه باعث بیماری می‌ شود، بلکه مهاجرت لارو انگل در بدن انسان خصوصاً بچه ‌ها ایجاد بیماری می‌ کند. در ایالات متحده تخمین زده می ‌شود که سالانه هزار مورد از آلودگی در انسان مشاهده می‌ شود.

 

دو شکل عمده‌ی این بیماری وجود دارد:

الف. شکل چشمی:

توکسوکاریازیس می‌ تواند منجر به بیماری ‌های چشمی شود که در نهایت به کوری می ‌انجامد. شکل چشمی زمانی ایجاد می ‌شود که انسان یا حیوان تخم انگل را ببلعد. تخم انگل داخل روده، باز و تبدیل به لارو می ‌شود. این لارو می ‌تواند به سایر نقاط بدن از جمله چشم مهاجرت کند که در چشم منجر به التهاب و زخم شبکیه می ‌شود. هر ساله حدود 700 نفر از کودکان مبتلا به شکل چشمی توکسوکاریازیس، بینایی خود را از دست می ‌دهند.

ب. شکل احشایی:

آلودگی شدید با توکسوکاریازیس اگرچه به ‌ندرت اتفاق می ‌افتد، اما می ‌تواند منجر به شکل احشایی توکسوکاریازیس شود. پس از این ‌که تخم این انگل توسط انسان بلعیده شد، در روده به لارو تبدیل می‌ شود. این لاروها در داخل بدن شروع به مهاجرت می‌ کنند تا این‌ که خود به‌ خود بمیرند. این امر ممکن است چندین سال به‌ طول بیانجامد. ارگان ‌هایی که بیشتر درگیر می ‌شوند شامل مغز، کبد، ریه و چشم است. علایم بیماری شامل تب، سردرد، سرفه، درد یا ناراحتی معده، آسم یا پنومونی است. در بیشتر موارد افراد بالغی که به تعداد کمی لارو انگل آلوده شده‌ اند علایم خاصی را نشان نمی ‌دهند. بیشتر علایم در بچه‌ هایی که با سگ و گربه بازی می ‌کنند دیده می‌ شود. اگرچه موارد توکسوکاریازیس‌ گربه ‌ای نیز در انسان دیده می ‌شود، اما به‌ دلیل عادت رفتاری گربه در دفع مدفوع، موارد آن نادرتر است.

تخم این انگل می ‌تواند تا دو سال یا بیشتر در خاک زنده بماند. شما و فرزندان ‌تان می توانید در صورت بلع ناگهانی تخم‌ های عفونی توکسوکاریازیس از خاک یا سایر سطوح آلوده و لوازمی از منزل که با سگ و گربه در تماس بوده ‌اند، آلوده شوید. در صورت بروز علایم، انجام آزمایش ‌های خاص برای تشخیص آلودگی ضروری است. شکل احشایی آلودگی، با داروهای ضد انگل که معمولاً همراه با داروهای ضد التهاب داده می‌ شود، درمان می ‌شود. درمان شکل چشمی مشکل ‌تر است و معمولاً تلاش می ‌شود که از پیشرفت جراحت چشم جلوگیری شود. این انگل در خانم‌ هایی که به‌ خصوص برای اولین بار باردار می‌ شوند، می ‌تواند منجر به سقط جنین یا زایمان نارس شود.

سگ در خانه

جای هیچ حیوانی در منزل مسکونی نیست

با توجه به اهمیت بیماری ‌های ذکر شده، اطلاع ‌رسانی و ارتقای سطح آموزش جامعه در این زمینه اهمیت ویژه‌ای دارد. اغلب کارشناسان و متخصصان دامپزشکی با بیان این مطلب که هر روز بر تعداد افرادی که به نگهداری حیوانات خانگی رو می ‌آورند اضافه می‌ شود، تاکید می‌ کنند در تمام جوامع مهم‌ ترین مشکلی که در این زمینه مطرح می ‌شود مساله‌ ی بیماری‌ های مشترک بین حیوان و انسان است.

از لحاظ بهداشتی، جای هیچ حیوانی در منزل مسکونی نیست، چون همه‌ ی حیوانات می‌ توانند تعدادی از بیماری‌ ها را به انسان منتقل کنند. نگهداری هر نوع حیوانی در منزل عوارضی دارد که تشخیص برخی از این عوارض و بیماری ‌ها در افراد مبتلا بسیار دشوار است و تشخیص آن در برخی دیگر امکان‌ پذیر نیست. صاحبان سگ و گربه و به ‌خصوص بچه‌ های کوچک بیشتر در معرض ابتلا به بیماری هستند. بچه ‌های کوچک به‌ دلیل این ‌که چهار دست و پا راه می‌ روند و مرتب دست ‌شان را در دهان می ‌کنند بیشتر در معرض خطر هستند.

چند توصیه:

دست ‌های‌ تان را بعد از تماس با حیوان خانگی حتماً بشویید.

به بچه‌ ها اجازه ندهید در مکان ‌هایی که به‌ وسیله ‌ی مدفوع حیوانات خانگی یا سایر حیوانات آلوده شده است بازی کنند.

هرگز بچه‌ های کوچک را با سگ ‌ها تنها نگذارید


موضوعات مرتبط: بیماری ها
برچسب‌ها: بیماری که از سگ به انسان منتقل می شود, سگها, بیماری ها, بیماری, بیماری حیوانات
[ سه شنبه پانزدهم مرداد 1392 ] [ 2:6 ] [ manager ]

ايدز يك بيماري كشنده است كه توسط ويروس HIV ايجاد مي‌شود و با ورود اين ويروس به بدن، قدرت دفاعي بدن روز به روز كاهش و هر ميكروبي فرصت بيماركردن فرد را پيدا مي كند.


نخستين مورد ابتلا به ويروس HIV در جهان در سال 1981 ميلادي مشاهده شد و تا به امروز، هر سال سه ميليون و 600 هزار نفر به شمار مبتلايان به اين بيماري در جهان افزوده مي شود و يك ميليون و 800 هزار نفر از مبتلايان نيز در سال، جان خود را از دست مي دهند.

اين ويروس، تاكنون نزديك به بيش از 68 ميليون نفر را در جهان آلوده ساخته كه عده زيادي از آنان كه در مراحل شناخت اوليه اين ويروس به آن مبتلا شدند، جان خود را از دست داده اند.

امروزه به علت دسترسي به امكانات درمان موقت يا افزايش دهنده عمر، تعداد مبتلايان به اين ويروس در جهان و ايران در حال كاهش است، اما اين در حاليست كه الگوي ابتلا به اين بيماري در حال تغيير و سبب نگراني جامعه پزشكي شده است.

متخصصان در اين زمينه عنوان مي كنند كه در ابتداي شناخت اين ويروس، اعتياد تزريقي عمده علت ابتلا به ايدز بود در حاليكه امروزه، اين الگو به سمت تماس جنسي نامطمئن در حال تغيير است.

به دليل اهميت اين بيماري واگير، هر ساله اول دسامبر بنام روز جهاني مبارزه با ايدز نامگذاري شده است.

شعار امسال سازمان جهاني بهداشت در روز جهاني ايدز ' دسترسي به آموزش، پيشگيري، مراقبت و درمان ايدز حق هر انسان است ' مي باشد كه شعار بسيار گسترده اي است.

دهم آذر مصادف با اول دسامبر و بهانه خوبي براي شناسايي بيشتر بيماري كشنده ايدز به همگان است.

از اينرو به گفته كارشناسان، مشاركت در اطلاع رساني، گسترش خدمات پيشگيري و درمان و پرهيز از انگ و تبعيض تا حدود زيادي در شناسايي و درمان مبتلايان به بيماري ايدز و كنترل ويروس HIV موثر مي باشد.

پزشكان با تاكيد بر اينكه رفتارهاي پرخطر احتمال ابتلا به ايدز را در افراد ايجاد مي كند نه زندگي دركنار افراد مبتلا به HIV ، معتقدند افراد مي توانند با محافظت در برابر اين ويروس، گام مهمي در راستاي كنترل بيماري ايدز درجامعه بردارند.

واكسن و درمان قطعي براي بيماري ايدز وجود ندارد و بايد پيشگيري و مراقبت در دستور كاري تمامي افراد به منظور عدم ابتلا به اين بيماري قرار گيرد.

همچنين از نقش برجسته خدمات مشاوره اي درخصوص بيماري ايدز كه هم اكنون در تمامي مراكز مشاوره بيماريهاي رفتاري در تمام مناطق كشور ارايه مي شود، نمي توان غافل شد، چرا كه اين مراكز با انجام محرمانه مشاوره با افراد و انجام تست HIV از آنان بصورت رايگان، نقش مهمي در شناسايي و كنترل اين بيماري در جامعه و در ميان افراد دارند.

كارشناس مسوول بيماريهاي واگير مركز بهداشت استان كرمانشاه روز پنجشنبه درخصوص بيماري ايدز به ايرنا گفت: ويروس HIV با ارتباطات عمومي از قبيل روبوسي، دست دادن، خوردن و آشاميدن، نيش حشرات و ... منتقل نمي شود، پس نبايد افرادي كه عموما هم بصورت بي گناه به اين ويروس HIV مبتلا شدند مانند كودكان، همسران افراد مبتلا و ... از جامعه طرد شوند.

دكتر حسين بيگلري درخصوص علايم اين بيماري، اظهاركرد: ويروس HIV در ابتدا در ظاهر هيچ فردي مشخص نيست و ماهها طول مي كشد تا اين ويروس تكثير يابد و پس از سالها بتواند خودش را در مقابل تستهاي آزمايشگاهي نشان دهد.

وي ادامه داد: ممكن است فرد مبتلا، سالها با اين ويروس بدون هيچگونه علامتي زندگي كند، اما به مرور زمان اين ويروس در داخل گلبولهاي سفيد بدن تكثير پيدا مي كند و اين گلبولها كم كم از بين رفته و علايم پيشرفت HIV شامل كاهش توانايي سيستم ايمني، ابتلا مكرر افراد به عفونتهاي فرصت طلب قارچي، برفكي و هوازي، خوب نشدن زخمها و كم شدن تعداد گلبولهاي سفيد بطور شاخص CD4 در بدن مشاهده مي شود.

بيگلري گفت: اگر تعداد اين CD4 ها كه معمولا بطور طبيعي 1500 عدد در بدن است به زير 200 عدد برسد، فرد وارد فاز ايدز شده است.

وي افزود: ورود به فاز ايدز، مرحله نهايي ابتلا به اين بيماري است كه در اين مرحله انواع و اقسام علايم باليني در فرد مبتلا بروز مي كند.

اين پزشك كرمانشاهي ايجاد دانه هاي سياه رنگ در داخل دهان و بدن، عفونتهاي تنفسي با ميكروبهاي ناشايع و فرصت طلب، ابتلا به بيماري سل، بروز انواع سرطانهاي مرتبط با كاهش سيستم ايمني و بروز ديگر بيماريها در بدن را از مهم ترين علايم ابتلا به بيماري ايدز در افراد عنوان كرد.

وي با تاكيد بر اينكه فرد مبتلا به ايدز بواسطه خود اين بيماري جان خود را از دست نمي دهد، افزود: مبتلايان به ويروس HIV بواسطه بروز ديگر بيماريها و ناتواني سيستم دفاعي بدنشان در مقابل اين بيماريها فوت مي شوند كه سل، سرطانها و انواع عفونتهاي فرصت طلب، قارچي وانگلي شايعترين اين بيماري هاست و فرد مبتلا به ايدز به تابلوي اين بيماريها جان خود را از دست مي دهد.

وي با بيان اينكه تاكنون راه درمان قطعي براي درمان بيماري ايدز كشف نشده است ، گفت: دارويي ايراني بنام ' آيمد ' ساخته شده كه اين داروي گياهي از قابليت بالا بردن سلولهاي CD4 (كه نقش بسيار مهمي در مبارزه با ميكروبها دارد) برخوردارست و مي تواند طول عمر اين بيماران را افزايش دهد.

بيگلري افزود: همچنين داروهاي ضد ويروس ديگر هم بمنظور افزايش طول عمر در بيماران مبتلا به ايدز تجويز مي شود كه باعث افزايش تعداد گلبولهاي سفيد در بدن اين افراد بطور موقت و بالا بردن طول عمر و كيفيت زندگي آنها به طرز محسوسي مي شود.

وي گفت: گاهي اوقات نيز درمان پيشگيري از هفته 24 بارداري در زنان حامله ايي كه مبتلا به ويروس HIV هستند، صورت مي گيرد كه اين امر سبب مي شود نوزادان اين مادران به اين ويروس كشنده مبتلا نباشند.

وي افزود: بكارگيري اين روش در ايران از موفقيت چشمگيري برخوردار بود و تا حدود زيادي از تولد نوزدان HIV مثبت، پيشگيري كرده است.

اين پزشك درخصوص ميزان طول عمر بيماران مبتلا به ايدز گفت: طول عمر افراد از زمان ورود ويروس HIV به بدن آنها با توجه به سيستم ايمني فرد، كپي برداري ويروس و دسترسي به درمانهاي مختلف از 10 تا 20 سال در ميان بيماران متفاوت است.

بيگلري انتقال از طريق خون آلوده، از مادر آلوده به نوزاد و برقراري تماسهاي جنسي نامطمئن را از مهم ترين راههاي ابتلا و انتقال ويروس HIV خواند و افزود: بواسطه پالايش فرآورده هاي خوني و تجويز داروهاي ضد ويروس براي مادران باردار آلوده، ميزان انتقال ويروس HIV از طريق اين دو عامل تا حدود زيادي كنترل شده و انتقال از طريق تماسهاي جنسي پرخطر و بدون حفاظ نگران كننده است.

وي آموزش، اطلاع رساني و آگاه سازي مردم درخصوص ماهيت بيماري ايدز و خودداري از مصرف مواد روانگردان و الكل بعنوان پيش زمينه رفتاريهاي غير معقولانه را از مهم ترين راههاي پيشگيري از ابتلا به بيماري ايدز عنوان كرد.

كارشناس مسوول بيماريهاي واگير مركز بهداشت استان كرمانشاه درخصوص وضعيت كنترل بيماري ايدز در ايران، گفت: در طي سالهايي كه اقدامات غربالگري و تشخيصي درخصوص اين بيماري در كشورانجام مي شود، تعداد زيادي از بيماران مبتلا شناسايي شدند، اما به تدريج با افزايش آگاهي و اطلاع رساني به مردم در زمينه ايدز، سير شناسايي موارد جديد كمتر شد و الگوي ابتلا به اين ويروس نيز تغيير يافت.

وي گفت: اين بدان معناست كه اين بيماري به سمت رفتارهاي فرد در حال حركت است و تعداد بيماران مبتلاي شناسايي نشده، ممكن است بسيار بيشتر از آمار اعلام شده باشد كه بخاطر انگ اين بيماري تاكنون براي انجام تست مراجعه نكرده و شناسايي نشده اند.

كارشناس مسوول بيماريهاي واگير مركز بهداشت استان كرمانشاه ، آمار مبتلايان شناسايي شده در ايران را 21 هزار و 980 نفر عنوان كرد و گفت: تعداد 2900 نفر از اين افراد مربوط به استان كرمانشاه هستند.

اين در حاليست كه سرپرست دانشگاه علوم پزشكي كرمانشاه، آمار مبتلايان شناسايي شده در استان را يك هزار و 982 نفر عنوان كرد.

دكتر صمد نوري زاد گفت: 94 درصد مبتلايان به ايدز در استان را مرد و مابقي را زنان تشكيل مي دهند.
وي ادامه داد: يك هزار و 475 نفر از مبتلايان به ايدز استان كرمانشاه مجرد و مابقي متاهل هستند.
وي در خصوص نحوه ابتلاي اين افراد به اين بيماري، گفت: 90 درصد اين بيماران از طريق تزريق سرنگ هاي آلوده و بيش از 5/5 درصد نيز از طريق آميزش جنسي كنترل نشده به ايدز مبتلا شده اند.

نوري زاد بيشترين كانون ابتلا به بيماري ايدز در استان را زندان ها و مراكز بازپروري عنوان كرد.
وي گفت: در برنامه شمارش CD4 كه قابليت تعيين علل اصلي ابتلا و وضعيت آتي بيماران را نشان مي دهد، به بررسي وضعيت بيماران ايدزي استان پرداخته ايم كه تاكنون براي يك هزار و 350 نفر اين شمارش انجام شده است.

سرپرست دانشگاه علوم پزشكي، شهرستان كرمانشاه را با يك هزار و 787 مبتلاي به ايدز، آلوده ترين نقطه استان عنوان كرد و در عين حال شهرستان پاوه را به دليل عاري بودن از بيمار ايدزي، پاكترين شهرستان استان عنوان كرد.

وي گفت: هم اكنون در كشور21 هزار و 890 نفر مبتلا به ايدز وجود دارد كه اين رقم در جهان به 33 ميليون نفر مي رسد.

اما آنچه در زمينه بيماري ايدز داراي اهميت است افزايش سطح آگاهي افراد از راههاي پيشگيري و كنترل بيماري ايدز در جامعه مي باشد ، چراكه همه با هم تا ريشه كني اين بيماري، بايد پيشگام شويم.


موضوعات مرتبط: بیماری ها
برچسب‌ها: ایدز, علايم بيماري ايدز چیست, بیماری ها
[ سه شنبه پانزدهم مرداد 1392 ] [ 1:57 ] [ manager ]
وبا یک عفونت حاد روده ای ناشی از باکتری «ویبریو کلرا» است. این بیماری دوره پنهانی یاکمون (فاصله زمانی میان آلودگی به میکروب و ظهور علایم) کوتاهی دارد که از یک تا پنج روز متغیر است. باکتری وبا یک سم روده ای تولید می کند که باعث اسهال آبکی، حجیم و بی درد می شود و به سرعت در صورت عدم درمان باعث کم آبی و مرگ می شود. در اغلب بیماران استفراغ هم رخ می دهد.اغلب افرادی که با میکروب وبا آلوده می شوند بی علامت هستند یا علایم خفیفی نشان می دهند. هنگامی که بیماری رخ می دهد بیش از ۹۰ درصد موارد شدت ملایم تا متوسطی دارد و تمیز دادن آن با سایر انواع اسهال حاد مشکل است. در کمتر از ۱۰ درصد بیماران علایم شاخص وبا با علایم متوسط یا شدید کم آبی رخ می دهد.

● سابقه همه گیری های وبا
آن نوع از میکروب وبا که هفتمین همه گیری جهانی وبا در حال حاضر جریان دارد به نام ویبریو کلرای O۱، بیوتیپ التور نامیده می شود. همه گیری جهانی وبای فصلی از سال ۱۹۶۱ آغاز شد. هنگامی که این نوع میکروب وبا برای اولین بار در یک همه گیری وبا در سلبس اندونزی پدیدار شد، بیماری پس از آن به سرعت به کشورهای آسیای شرقی گسترش یافت و در سال ۱۹۶۳ به بنگلادش، در سال ۱۹۶۴ به هند، در سال ۱۹۶۵ و ۱۹۶۶ به شوروی، عراق و ایران رسید.
وبا در سال ۱۹۷۰ آفریقای غربی را مورد حمله قرار داد، محلی که بیش از ۱۰۰ سال بود که وبا در آن رخ نداده بود، بیماری به سرعت به تعدادی از کشورهای آفریقایی گسترش یافت و در اغلب نقاط این قاره شکل محلی (آندمیک) به خود گرفت. وبا در سال ۱۹۹۱ آمریکای جنوبی را فرا گرفت، این منطقه نیز بیش از یک قرن بود که عاری از وبا بود. بیماری در طول یک سال به ۱۱ کشور گسترش یافت و نهایتاً تمام این قاره را فرا گرفت. تا سال ۱۹۹۲ تنها میکروب وبای گروه سرمی O۱ باعث همه گیری های وبا می شد، انواع دیگر میکروب تنها در موارد تک گیر و پراکنده دیده می شوند. اما از انتهای سال ۱۹۹۲ شیوع وسیع وبا در بنگلادش و هند آغاز شد که توسط یک گروه سرمی تا آن موقع ناشناخته میکروب وبا _ که O۱۳۹ یا میکروب بنگال نامیده شد. در حال حاضر این نوع جدید میکروب در ۱۱ کشور آفریقای شرقی یافت شده است.

Cholera bacteria 605 مقاله ای کامل در مورد وبا

● انتقال
وبا توسط آب و غذای آلوده منتقل می شود، شیوع ناگهانی و وسیع وبا معمولاً ناشی از آلودگی منابع آب است. وبا تنها در موارد نادری به صورت شخص به شخص منتقل می شود. در مناطقی که بیماری به صورت بومی شیوع بالایی دارد، معمولاً کودکان کم سن به آن مبتلا هستند، البته نوزادانی که شیر می خورند ندرتاً مبتلا می شوند.میکروب وبا اغلب در محیط های آبی یافت می شود. بخشی از فلور نرمال میکروبی نهرها است و اغلب با افزایش رشد جلبک ها (پلانکتون) که تحت تاثیر درجه حرارت آب قرار دارد همراهی دارد. انسان ها نیز منابع شکل بیماری زای ویبریو کلرا هستند.
● درمان
هنگامی که وبا در اجتماعی که برای مقابله با آن آماده نیستند رخ می دهد میزان مرگ ومیر در میان مبتلایان ممکن است تا ۵۰ درصد برسد _ که معمولاً به خاطر نبود تسهیلات درمانی است یا اینکه درمان دیرتر از زمانی تجویز می شود که بتواند موثر واقع شود. بر عکس در صورتی در کشورهایی که برنامه مستقر کنترل بیماری های اسهالی وجود دارد و پاسخی سازمان یافته به شیوع بیماری داده می شود میزان مرگ ومیر در مبتلایان به کمتر از یک درصد خواهد رسید.اغلب موارد اسهال ناشی از میکروب وبا را می توان با محلول ORS (محلول خوراکی جایگزینی آب و املاح) درمان کرد. در طول یک همه گیری وبا ۸۰ تا ۹۰ درصد بیماران را می توان تنها با ORS درمان کرد و تنها معدودی از بیماران که دچار کم آبی شدید هستند نیاز به تزریق سرم داخل وریدی دارند.
در موارد شدید وبا تجویز آنتی بیوتیک موثر می تواند حجم و مدت اسهال و نیز دوره زمانی دفع میکروب در مدفوع را کاهش دهد. تتراسیکلین داروی انتخابی برای وبا است اما به طور فزاینده ای مقاومت نسبت به آن مشاهده می شود. سایر آنتی بیوتیک هایی که بر روی میکروب وبا موثرند (در صورتی که میکروب حساس باقی مانده باشد) شامل کوتریموکسازول، اریترومایسین، داکسی سایکلین، کلرفنیرامین و فورازولیدون می شوند.
● کنترل همه گیری و اقدامات پیشگیری
هنگامی که وبا در اجتماعی ظاهر می شود انجام سه اقدام ضروری است:
۱) دفع بهداشتی فضولات انسانی
۲) فراهم آوری کافی آب آشامیدنی سالم
۳) بهداشت مناسب مواد غذایی.
اقدامات موثر برای بهداشت مواد غذایی شامل این موارد می شود: پختن کامل مواد غذایی و خوردن آنها در حالی که هنوز داغ هستند؛ پیشگیری از آلودگی مواد غذایی پخته شده از طریق تماس آنها با مواد غذایی خام و نیز آب و یخ، سطوح آلوده یا مگس ها، اجتناب از خوردن سبزیجات و میوه جات خام مگر در صورتی که ابتدا پوست کنده شده باشند، شستن دست ها پس از اجابت مزاج و به خصوص پیش از تماس با غذا یا آب آشامیدنی به همان اندازه مهم محسوب می شود.درمان کلی افراد با آنتی بیوتیک یا «آنتی بیوتیک درمانی جمعی برای پیشگیری» هیچ اثری در جلوگیری از گسترش بیماری ندارد، همچنین محدود کردن مسافرت و تجارت بین کشورها یا مناطق مختلف یک کشور نیز نمی تواند از همه گیری بیماری جلوگیری کند. البته استقرار پایگاه های بهداشتی در مرزها برای انجام اقدامات کنترلی و نیز همکاری میان موسسات و کشورها می تواند به مقابله با وبا کمک کند.در برخی از کشورها در حال حاضر مقادیر محدودی واکسن خوراکی وبا وجود دارد که می تواند برای چند ماه در مقابل وبای ناشی از ویبریوکلرای O۱ محافظت ایجاد کند. این واکسن ها می تواند برای افرادی که به مناطق با شیوع بالا مسافرت می کنند مفید باشد، اما واکسیناسیون در مقیاس گسترده توصیه نمی شود.
علت آن است که استفاده از واکسن برای پیشگیری یا کنترل شیوع وبا ممکن است حس کاذب امنیت در افراد واکسینه شده و مقامات بهداشتی ایجاد کند و باعث نادیده گرفتن اقدامات موثرتر بهداشتی شود.مجمع عمومی سازمان جهانی بهداشت در سال ۱۹۷۳ داشتن مدرک واکسیناسیون وبا را از مقررات بهداشتی بین المللی حذف کرد. بنابراین در حال حاضر هیچ کشوری از افراد ورودی به آن کشور تقاضای مدرک واکسیناسیون وبا نمی کند.
● برخی نکات مهم
▪ میکروب وبا می تواند در مواد غذایی مختلف در درجه حرارت های معمول محیطی حداکثر تا ۵ روز زنده بماند و در صورتی که درجه حرارت بین ۵ تا ۱۰ درجه سانتی گراد باشد تا ۱۰ روز زنده می ماند. میکروب وبا در صورت یخ زدگی زنده باقی می ماند. با این حال درجه حرارت های پایین تکثیر این میکروب را کاهش می دهد و ممکن است میزان آلودگی را کاهش دهد.
▪ میکروب وبا به اسیدی بودن و خشک بودن محیط حساس است بنابراین موادغذایی که در ۴.۵ PH = یا کمتر تهیه می شوند یا خشک می شوند بی خطرند. تشعشع گاما و درجه حرارت بالای ۷۰ درجه سانتی گراد میکروب را از بین می برد و غذاهایی که تحت تاثیر این دو عامل قرار گرفته باشند، سالمند.
▪ غذاهایی که بیشترین خطر را دارند شامل غذاهای دریایی و سبزیجات هستند که ممکن است خام مصرف شوند.

خصوصیات عامل بیماریزا

باسیلهای گرم منفی بی‌هوازی اختیاری در گروهی که شامل خانواده ویبریوناسه است قرار دارند. از جنسهای مهم این خانواده ویبریو وآئروموناس می‌باشند. باکتریهای متعلق به جنس ویبریو خمیده بوده و اغلب غیر بیماریزا هستند. گونه مهم بیماریزا ویبریو کلرا (Vibrio Cholera) عامل بیماری وبا می‌باشد. این بیماری با اسهال آبکی و فراوان مشخص می‌شود. ویبریو کلرا در گرمای ۶۵ درجه سانتیگراد در مدت ۳۰ دقیقه کشته می‌شود و در آب جوش ظرف چند ثانیه از بین می‌رود. کلر با غلظت ۰٫۶ میلیگرم در لیتر ، این باکتری را از بین می‌برد.
علایم بالینیبیماری وبا دارای دو مرحله است.

مرحله تخلیه ای

بیمار ناگهان دچار اسهال آبکی ، پرفشار و بدون درد می‌شود و اندکی بعد استفراغ روی می‌دهد. در موارد شدید ممکن است حجم مدفوع از ۲۵۰ سی‌سی به ازای هر کیلوگرم وزن بدن در ۲۴ ساعت بیشتر شود و بیمار تا ۴۰ بار در روز مدفوع داشته باشد. مدفوع در این بیمار ، فاقد صفرا و خون و خاکستری رنگ (نمای آب برنجی) و دارای بوی غیر زننده می‌باشد.

مرحله روی هم خوابیدگی عروق (کلاپس)

به زودی به علت کم شدن آب بدن ، بیمار وارد این مرحله می‌شود. با از دست دادن ۵ – ۳ درصد وزن طبیعی بدن ، تشنگی و با کاهش ۸ – ۵ درصد وزن بدن ، ضعف و سرگیجه دیده می‌شود. کاهش بیش از ۱۰ درصد وزن بدن ، منجر به ترشح کم ادرار و گاهی قطع کامل ادرار ، نبض ضعیف ، چشمهای گود رفته ، پوست چروکیده ، شکم فرورفته ، گرفتگی عضلانی به علت اختلالات در میزان الکترولیتهای بدن و در شیر خواران فرورفتگی ملاج و در نهایت خواب آلودگی و مرگ می‌شود.

 

vabaa مقاله ای کامل در مورد وبا

راههای انتقال

تماس مستقیم

این بیماری به ندرت از طریق دستهای آلوده ، تماس با مواد مدفوعی و استفراغ بیماران ، ملحفه و لوازم آلوده منتقل می‌شود.

تماس غیر مستقیم

از طریق آب آلوده به مدفوع انسان ، منابع آب حفاظت نشده ، غذای آلوده ، سبزیجات و میوه‌های آلوده و یا شسته شده با آب آلوده ، شیر آلوده و بستنی تهیه شده از منابع غیر مطمئن.

مخزن و منبع بیماری

انسان تنها مخزن وبا است که به صورت بیمار یا حامل است و منبع بیماری ، اسهال و استفراغ بیماران و حاملان بیماری می‌باشد.

دوره کمون

دوره کمون این بیماری ممکن است خیلی کوتاه بوده و بستگی به مقدارباکتری وارد شده به بدن فرد دارد. متوسط دوره کمون ۳ – ۲ روز و از چند ساعت تا چند روز گزارش شده است.

دوره واگیری

تا زمانی که بیمار در مدفوع خود ویبریو کلرا دفع نماید، می‌تواند برای محیط آلوده کننده باشد. افرادی که عفونت مزمن کیسه صفرا دارند می‌توانند به عنوان حاملین به ظاهر سالم در انتشار بیماری دخالت کنند. در این افراد ممکن است بطور متناوب کشت مدفوع مثبت شود. دادن آنتی بیوتیک مناسب در کوتاه کردن این دوره می‌تواند نقش داشته باشد.

 


عوامل مربوط به میزبان

سن و جنس شیوع

بیماری در هر دو جنس و در همه سنین دیده می‌شود. در مناطق بومی کودکان نسبت به بزرگترها بیشتر مبتلا می‌شوند. ولی در کودکان زیر ۲ سال به علت ایمنی اکتسابی از شیر مادر ، کمتر از بچه‌های بزرگتر است.

اسیدیته معده

بیماریها یا داروهای کاهنده اسید معده ، ابتلا به بیماری وبا را افزایش می‌دهد.

ایمنی زایی

یک بار ابتلا به بیماری ، ایمنی طبیعی دائمی ایجاد می‌نماید.

گروههای خونی

افراد با گروه خونی O بیشترین ابتلا به بیماری وبا و افراد با گروه خونی AB کمترین خطر ابتلا را دارا هستند.

درمان

سازمان بهداشت جهانی ، مصرف ترکیب مایع درمانی خوراکی ors را توصیه کرده است. مصرف ors حتی در شیر خواران بدون خطر است به شرط این که با مصرف شیر مادر یا آب همراه باشد.

راههای پیشگیری

  • چون بیماری بیشتر از طریق آب آلوده شیوع می‌یابد، سعی کنیم برای نوشیدن آب ، شستشوی ظروف ، خوردن سبزیجات از آب لوله کشی کلردار استفاده کنیم. در غیر این صورت آب را بجوشانیم و پس از سرد شدن مصرف کنیم.
  • سبزیجات و میوه‌ها را قبل از مصرف با محلول پرکلرین گندزدایی و پس از شستن با آب سالم مصرف کنیم.
  • از خوردن ماهی خام یا کم پخته که از آب آلوده گرفته شده، اجتناب کنیم.
  • به دیگران توصیه کنیم از شنا کردن در استخرهای عمومی و از خوردن آبمیوه و ساندویچ یا هر غذایی که احتمال داده می شود آلوده باشد، جدا خودداری کنند.

●راههای انتقال بیماری وبا و منابع شایع این بیماری چیست ؟

الف ) راه تماس مستقیم :

بیماری می تواند از طریق دست های آلوده ، تماس با مواد دفعی و استفراغ بیماران و یا وسایل و لوازم آلوده به مدفوع بیمار منتقل شود .

ب ) راه تماس غیرمستقیم :

۱- مصرف آب آلوده به مدفوع ( آلودگی آب توسط مدفوع به طور ثانوی ، دفع ناصحیح فاضلاب و نشت آن به آب آشامیدنی ) منابع آب حفاظت نشده مانند چاهها ، دریاچه ها ، استخرها ، جوی ها و …

۲- استحمام یا شستشوی لوازم آشپزخانه در آب آلوده

۳ – شستشوی سبزی و میوه ها با آب آلوده

۴ – یخ آلوده که از آب آلوده تهیه شده باشد .

۵ – غذاهای آلوده که در خارج از یخچال نگهداری شوند و انبار کردن غذاهایی همچون شیر ، برنج پخته ، تخم مرغ و …. در خارج از یخچال

۶ – غذاهای دریایی ناپخته و خام مثل صدف ، ماهی و …

۷ – تغذیه کودکان و نوزادان با بطری ( آلوده ) به جای شیرمادر نیز می تواند یک عامل انتقال بیماری باشد .

▪نکته :

در مواقع ابتلا به اسهال حاد آبکی شدید با دفعات بسیار زیاد سریعآً به مراکز بهداشتی درمانی و یا پزشک مراجعه نمایید . ضمن درمان سریع کم آبی در مطب یا درمانگاه ، نمونه برداری از مدفوع جهت کشف سریع بیمرای وبا به عمل می آید .

● آیا بیماری وبای التور درمان پذیر است ؟ بلی

می توان با جبران وفور مایعات و املاح از دست رفته بدن که در اثر اسهال ایجاد شده است وبای التور را به خوبی و با موفقیت درمان نمود . برای این منظور می توان از مایع درمانی خوراکی به مقادیر زیاد استفاده نمود . بهترین محلول خوراکی برای جبران کم آبی و املاح از دست رفته بدن ، محلول او- آر- اس است .

● طرز تهیه محلول او – آر – اس

چهارلیوان پرآب را در یک ظرف تمیز ریخته و کاملاً بجوشانید ( حداقل ۱ دقیقه پس از رسیدن آب به نقطه جوش )

بگذارید تا آب جوشیده سرد شود . یک پاکت محلول او – آر – اس را در ظرف محتوی ۴ لیوان آب جوشیده خنک شده بریزید و آنها را بهم بزنید . محلول تهیه شده باید در یخچال نگهداری شود .بعد از هر بار اجابت مزاج شل و آبکی نصف تا یک لیوان از این محلول را بخورید .

محلول تهیه شده فقط برای ۲۴ ساعت قابل استفاده است ، در صورت باقی ماندن آن پس از ۲۴ ساعت ، باید محلول اضافی دور ریخته شود و مجدداً با روش فوق ۱ لیتر محلول جدید تهیه شود.

موارد جدی و شدید اسهال علاوه بر روش خوراکی ، به تزریق داخل وریدی سرم های حیاتی نیز نیاز دارند . سرم درمانی در درمانگاه یا بیمارستان یا مراکز بهداشتی درمانی و مطب ها زیر نظر پزشک و یا پرستار دوره دیده صورت می گیرد . علاوه بر جبران آب و املاح از دست رفته ، درمان بیماران با آنتی بیوتیک مناسب نیز ضرورت دارد .

●سه نکته اصلی در درمان بیماریهای اسهالی :

در هنگام بروز اسهال از آب و مایعات فراوان استفاده نمایید .

از محلول پودر او – آر – اس مایع درمانی خوراکی استفاده گردد .

جهت درمان فوراً به پزشک مراجعه نمایید .

●راههای پیشگیری از بیماریهای اسهالی از جمله وبای التور چیست ؟

▪از آب آشامیدنی سالم استفاده شود .

▪در مناطقی که دسترسی به آب تصفیه شده و لوله کشی وجود ندارد و از آب چاه ، تانکرها ، آب چشمه ها و …. استفاده می گردد ( مثل مواقع حوادث غیرمترقبه از جمله زلزله ، سیل و جنگ و …. ) ، حتماً قبل از مصرف ، آب جوشانده و یا کلرزنی شود ( استفاده از محلول کلرمادر )

▪از سبزیجات و میوه جات شسته شده و ضدعفونی شده استفاده گردد .

▪قبل از تهیه غذا و توزیع غذا ، قبل از خوردن غذا ، قبل از دادن شیر یا غذا به کودک حتماً دستها با آب و صابون شسته شود .

▪باید دستها در موارد زیر با آب و صابون به طور کامل شسته شود :

بعد از اجابت مزاج ( رفتن به مستراح )

بعد از شستن و تمیزکردن کودک

بعد از دست زدن به مواد غذایی خام نظیر سبزیجات ، گوشت ، ماهی و مرغ

از مصرف غذاهای آماده و غیربهداشتی مثل آب میوه ، معجون ، بستنی ، ساندویچ و شیرموز خودداری گردد .

از دست فروشها ( آب زرشک فروشی ها ، گردوفروشی ها ، بلال فروشی ها و … ) خرید نکنید .

در آب رودخانه و جویها یا استخرهای آلوده شنا نکنید .

دورنگهداشتن مواد غذایی از دسترس مگس و آلودگی های دیگر

از مصرف یخ غیربهداشتی خودداری کنید .

●اقدامات احتیاطی

نظر به اینکه طی سالهای گذشته در اکثر کشورها منجمله در نقاط مختلفی از کشورمان مواردی از بیماری وبای التور مشاهده شده است لذا به منظور جلوگیری از ابتلاء به این بیماری عموم مردم به ویژه کسانی که قصد مسافرت به دیگر مناطق کشور را دارند و یا در مواقع حوادث غیرمترقبه از جمله زلزله ، سیل و … می بایستی اقدامات احتیاطی زیر را انجام دهند :

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ، فقط از آب های لوله کشی شده بهداشتی و کاملاً مطمئن استفاده شود و در صورت عدم دسترسی به چنین آبهایی ، آب مورد نیاز جوشانیده شده و یا با استفاده از کلرضدعفونی گردیده و سپس مصرف گردد . از مصرف یخ هایی که توسط فروشندگان مختلف عرضه می شوند به شدت خودداری شود .

غذاهایی میل شوند که تازه پخته شده و هنوز کاملاً داغ هستند .

فقط از میوه هایی استفاده شود که کاملاً شسته و ضدعفونی شده و توسط خود شخص پوست کنده شده اند .

از مصرف مواد غذایی نیم پخته یا خام به شدت خودداری شود .

سبزی ها پس از ضدعفونی و شستشوی کامل و صحیح مورد استفاده قرار گیرند . به منظور اطمینان بیشتر توصیه میشود سبزیجات به صورت پخته مصرف گردند .

در طول سفر از مصرف سالاد خودداری شود .

از خرید مواد خوراکی از فروشندگان دوره گرد و فروشگاههای غیرمعتبر و فاقد مدارک بهداشتی خودداری شود .

نکات ضروری رعایت بهداشت فردی خصوصاً شستن دست ها با آب و صابون قبل از مصرف مواد غذایی و پس از اجابت مزاج مورد توجه قرار گیرند .

 

روش ضد عفونی کردن میوه جات و سبزیجات :

یک قاشق چای خوری ( ۲گرم ) پودر پرکلرین را در ده لیتر آب حل کرده و سبزی و میوه ها را که قبلا شسته اید در آن قرار دهید و پس از۱۵ الی ۲۰ دقیقه مجددا آبکشی کنید .

ORS :

محتوی بسته های ORS را در یک لیتر آب آشامیدنی حل کنید. این محلول باید همه روزه به صورت تازه فراهم و در مدت ۲۴ ساعت مصرف شود و محلول نباید جوشانده شود .

در مکانهایی که دسترسی به ORS مقدور نیست مخلوط ساده ای از نمک طعام ۵ گرم و شکر ۲۰ گرم در یک لیتر آب آشامیدنی حل شده را می توان تا بدست آوردن ORS مصرف کرد .

گفتنی است کشف ORS پیشرفت عمده و علمی در مبارزه با وبا و دیگر بیماریهای اسهالی بوده است


موضوعات مرتبط: بیماری ها
برچسب‌ها: مقاله ای کامل در مورد وبا, بیماری وبا, وبا, بیماری ها
[ سه شنبه پانزدهم مرداد 1392 ] [ 1:33 ] [ manager ]
.: Weblog Themes By Iran Skin :.

About

سلام به همه. به وب ما خوش اومدید.
لطفا از بخش های مختلف دیدن کنید.
امیدوارم مورد پسندتان باشد و استفاده کافی را ببرید.
در ضمن، کلیپ ها رو هم از دست ندید.
Blog Categories
Custom

   آی پی رایانه شما :